Hartpatiëntes in Europa worden slechter behandeld

Overal in Europa worden vrouwen met hartklachten minder goed behandeld dan mannen, zo blijkt uit de EuroHeartSurvey. Dat resulteert in een bijna twee keer zo hoge sterfte aan hartinfarcten.

Het onderzoek vond plaats in 197 deelnemende Europese hartcentra bij 2197 mannen en 1582 vrouwen met de diagnose stabiele angina pectoris. Iemand heeft dan pijn in de borst die erger wordt bij inspanning, emoties en blootstelling aan koude, vermoedelijk door een vernauwde kransslagader. Mensen met ernstiger hartklachten, bijvoorbeeld een hartinfarct of verergerende instabiele angina pectoris, zijn buiten het onderzoek gehouden (Circulation, 31 januari).

De achterstelling van vrouwen begon al meteen bij de eerste controle door de cardioloog: vrouwen kregen ongeveer 10% minder vaak aspirine als bloedverdunner en statinen voor cholesterolverlaging dan mannen. Ook het verdere onderzoek verliep bij de vrouwen minder grondig. 73% van de vrouwen kreeg een inspanningstest, vergeleken met 78% van de mannen. Nog opvallender was het verschil bij coronaire angiografie, een röntgencontrastfoto van het hart waarmee vernauwingen in de kransslagaders zichtbaar gemaakt kunnen worden. Bij eenderde van de vrouwen was zo'n foto gemaakt, terwijl dat bij de mannen de helft was.

De onderzoekers evalueerden na een jaar de verdere behandeling bij ruim 3000 weer opgespoorde patiënten. Opnieuw bleek de aanpak bij vrouwen met een bewezen hartaandoening minder degelijk: ruim de helft minder dotterbehandelingen of bypassoperaties (13% bij de vrouwen, vergeleken met 29% bij de mannen). Bovendien waren er na een jaar bijna twee keer zoveel vrouwen overleden als mannen (2 tegen 1,4%). Terwijl er geen meetbaar verschil was in de ernst van de hartziekte.

Een mogelijke verklaring voor de slechtere aanpak van hartklachten bij vrouwen is dat onder artsen het idee leeft dat vrouwen minder risico lopen dan mannen. Het vrouwelijk hormoon oestrogeen zou hen beschermen.

Het achterstellen van vrouwen in de geneeskunde noemt men wel het Yentl-syndroom, naar de heldin uit het gelijknamige korte verhaal van Isaac Bashevis Singer, die pas serieus werd genomen toen ze zich als man had verkleed. Het nu afgeronde onderzoek lijkt erop te wijzen dat dit Yentl-syndroom écht bestaat, althans in Europa. Bart Meijer van Putten.