Een Indiase bestsellerauteurvoor een nieuwe generatie

Het nieuwe boek van Chetan Bhagat gaat over jonge Indiërs die in een call center contact hebben met domme Amerikanen. Detwijfelende Indiërs verlangen naar religie.

Het is riskant om een moderne twintiger te zijn in India. Voordat je het weet, werk je in een geestdodend callcenter. Zit je de hele nacht aan de telefoon met domme Amerikanen die niet weten hoe hun koelkasten werken. En krijg je de stompzinnigste vragen voor je kiezen. Als je bovendien niet uitkijkt, wordt je huid vol gescholden, uitgemaakt voor bruine aap. Waarom eigenlijk? Voor die 300 à 400 euro per maand? Voor je creditcard? Een nieuw paar, peperdure Adidas gympen?

De nieuwe, jonge generatie Indiërs, die slaven in telefooncentra, zegt Chetan Bhagat, schrijver van de Indiase bestseller one night @ the call center, worstelt met dat soort vragen. Bhagat wil hun existentiële twijfels verwoorden. Hij zegt: ,,Het werk in callcenters is te platvloers en zal jongeren nooit de innerlijke bevrediging geven waarnaar ze op zoek zijn. Daar gaat mijn boek over.'

Chetan Bhagat heeft het weer gedaan, zeggen ze in India. Een nieuw boek dat aansluit bij de tijdgeest. Opnieuw een bestseller. Zelfs De Da Vinci Code van Dan Brown legt het af tegen Bhagat's one night @ the call center. En zijn eerste roman, Five Point Someone, staat nog altijd in de wekelijkse top-tien van best verkochte boeken in India en brak bij publicatie alle verkooprecords. In zijn debuut draait het om het leven van studenten aan het prestigieuze en populaire Indian Institute of Technology Delhi. Het is een universiteit waar bijna iedereen wel naar toe wil, maar slechts een selecte groep wordt toegelaten.

Inone night @ the call center staan zes karakters centraal. Allen werken 's nachts in hetzelfde high tech slavenhok, waar ze zes dagen per week telefonisch Amerikaanse consumenten ('dumb Americans' in het boek) hulp bieden bij het gebruiken van hun stofzuigers, koelkasten en ovens. Het verhaal speelt zich af in één nacht. In 38 korte hoofdstukken maakt de lezer kennis met de lawaaiige wereld van werknemers van Indiase belbedrijven. Het is een universum van sms-berichten, geïmiteerde Amerikaanse accenten, uitstapjes naar nachtclubs, etentjes in shoppingmalls en seks op de achterbank van het bedrijfsbusje.

Het is de eerste Indiase roman die zich afspeelt in een callcenter, nog altijd een van de snelst groeiende bedrijfstakken in het land, waar honderdduizenden mensen werken. Is Bhagat (,,De geboorte van mijn kinderen was het belangrijkste moment in mijn leven') een slimme schrijver met gevoel voor commercie? Houdt hij rekening met zijn afzetmarkt, de jonge Indiër met een goed inkomen, werkzaam in een callcenter of voor een IT-onderneming? Nee, zegt de auteur. Hij ziet zichzelf liever als een hedendaagse schrijver, die onderwerpen van deze tijd aansnijdt.

Ongevraagd en zonder namen te noemen, haalt hij vervolgens uit naar schrijvers als Salman Rushdie en Vikram Seth. Hij zegt: ,,Er zijn te veel exotische, historische romans geschreven voor buitenlanders. Ik schrijf voor de jonge generatie.'Indiërs kunnen zelf wel beoordelen of een boek goed is of niet, daarvoor hebben ze geen buitenlanders nodig.

Literatuur moet vooral niet te intellectueel zijn, zegt Bhagat eveneens. In het begin van zijn boek laat hij ook iemand verklaren dat dit geen verhaal is van grote woorden. Simpel kan mooi zijn, zegt de schrijver, en heeft een persoon iets nieuws te zeggen, dan zijn ,,ingewikkelde woorden niet nodig om het verhaal aan te kleden.'

Gek genoeg zijn het juist nieuwe inzichten die ontbreken in zijn boek. Anders dan bijvoorbeeld in The Red Carpet, een vorig jaar gepubliceerde bundel korte verhalen van de in Bangalore woonachtige schrijfster Lavanya Sankaran, heeft one night @ the call center geen enkele diepgang en spanning. Er wordt bijvoorbeeld niet ingegaan op de botsing tussen traditie en moderniteit, de groeiende kloof tussen de nieuwe rijken en de armen, in het snel veranderende India.

De hoofdpersonages van Bhagat zijn bovendien stereotypen. Je hebt de boze jongen van gescheiden ouders; de harde werker die over zich heen laat lopen door zijn baas; de jonge vrouw die een degelijke bruidegom moet vinden van haar moeder; de getrouwde vrouw die wordt bedrogen door haar man en gepiepeld door haar schoonouders; het meisje uit een provinciestad dat naar bed gaat met een man omdat ze model wil worden en de oudere man die geen contact meer heeft met zijn kinderen.

Bhagat's boek suddert maar een beetje door, totdat de eendimensionale hoofdpersonen tegen het einde van de roman plotseling een telefoontje (via een mobieltje) krijgen van God. Wat volgt is een soort van catharsis voor de personages. Ze zien het licht, hoe ze hun problemen moeten oplossen. Het meisje dat model wil worden in het boek zegt: ,,Ik wil geen dom model worden.Elke carrière die je dwingt compromissen te sluiten met je eigen moraalis dat niet waard.' En klaar is kees. Volgens Bhagat speelt religie een belangrijke rol in het leven van Indiërs, ,,inclusief de MTV generatie. Mensen vonden dat ongeloofwaardig van het boek, maar het is waar.'