Een dorpje in een dorp

Het Friese buurtschap Nij Altoenae mag zich een dorp noemen. Wie Sint Annaparochie uit rijdt, komt Nij Altoenae binnen. Om daarna weer in Sint Annaparochie te komen.

De stem van notaris Tj. Koelmans klinkt onverstoorbaar als hij de aangekruiste voorkeuren op de stembriefjes voorleest: 'Tegen, tegen, tegen'. In de hal van het gemeentehuis van de Friese gemeente Het Bildt wachtten afgelopen week zo'n zeventig belangstellenden de uitslag van het referendum af. Zullen de 292 kiesgerechtigden die buiten de bebouwde-komborden van Nij Altoenae wonen, voor of tegen aansluiting bij het nieuwe dorp stemmen? Het groepje tegenstanders zit bij elkaar en turft mee. Al snel wordt duidelijk dat het referendum meer tegens dan voors oplevert.

De bewoners van buurtschap Nij Altoenae strijden al dertig jaar voor een dorpsstatus. Twee referenda in het verleden konden hun die niet bezorgen. Maar in december besliste de gemeenteraad dat de kern zich met ingang van volgend jaar toch dorp mag noemen. De circa 275 bewoners in het dorp krijgen zelfs een nieuwe postcode.

Maar wat willen de bewoners in de buitengebieden? Dat is duidelijk: de dijkbewoners aan de lange straten Oude- en Nieuwebildtdijk ten oosten, westen en noorden van het dorp willen liever bij Sint Annaparochie blijven horen. De uitslag: 187 tegen aansluiting bij Nij Altoenae en 81 voor. Er klinkt applaus bij het kleine groepje tegenstanders. Burgemeester A. van der Werff ('de directe democratie heeft gesproken. Hoezo kloof burger politiek?') laat twee overwinnaars en twee verliezers elkaar publiekelijk de hand schudden.

A. Stap, geboren en getogen in Nij Altoenae, is diep teleurgesteld. 'Dit is heel jammer. Nij Altoenae is nu een dorp in een dorp, ingesloten in Sint Anna.' Stap vindt de situatie straks 'verwarrend en niet logisch'. Wie Sint Annaparochie noordelijk uitrijdt, komt na twee kilometer in Nij Altoenae. Maar als je het dorp gepasseerd bent, zit je daarna weer opnieuw in Sint Annaparochie.

Nij Altoenae ontstond honderd jaar geleden toen er bij de Oudebildtdijk een christelijke lagere school en onderwijzerswoning werden gebouwd. In 1918 verrees er een Gereformeerde Kerk en een pastorie. En in de jaren vijftig kreeg het gehucht, dat inmiddels ook beschikt over een dorpshuis en sportvelden, de officiële naam Nij Altoenae. Met het twee kilometer verderop gelegen Sint Anna hebben de bewoners weinig op. 'Wij hebben een eigen identiteit en voelen ons Nij Altoenezen', onderstreept Stap. Tegenstemmer S. van der Meij is blij dat hij straks niet onder Nij Altoenae valt. Hij heeft een café-restaurant in Sint Annaparochie en 'totaal geen binding' met Nij Altoenae. 'Ook voor alle voorzieningen zijn we aangewezen op Sint Anna.' Hij vindt het toch al 'van de zotte' dat een gehucht op enkele kilometers van Sint Anna officieel dorp wordt. 'Ze hadden het gewoon Sint Anna-Noord moeten noemen', spot hij.

Tegenstemmer J. Scholtenheeft als 'buitenkerkelijke' evenmin veel op met wat hij 'een kerkdorp' noemt. Hij vindt het 'onlogisch' dat Nij Altoenae nu een 'enclave' is binnen Sint Anna en stoort zich aan de blauwe plaatsnaamborden Nij Altoenae. 'Als er leveranciers komen moet ik ze altijd uitleggen dat er na die borden nog een stukje Sint Anna komt.'