De pillendraaiers keren terug

Er moet een transatlantisch verhuisbedrijf zijn dat deze week lachend de champagneflessen heeft koud gezet. Akzo Nobel maakte dinsdag niet alleen bekend dat het Organon via een beursgang wil afstoten, ook dat het nieuwe hoofdkantoor van de farmadivisie weer terugkomt naar Nederland.

In 2001 noemde Akzo het nog 'logisch' dat Organonnaar Amerika verhuisde. Dat was 'de belangrijkste arena voor farmabedrijven'. Topman Hans Wijers, oud-minister van Economische Zaken, zegt nu dat de plannen van Den Haag voor een fiscaal vriendelijke behandeling van onderzoekscentra inmiddels zwaarder wegen.

Behalve voor het verhuisbedrijf, waarvan Akzo's office manager het nummer nog heeft, is de hoofdzetelkeuze een opsteker voor staatssecretaris Karien van Gennip van Economische Zaken. De bewindsvrouw, die twee weken geleden beviel van een tweeling, werpt zich op als hoeder van een gunstig vestigingsklimaat. Ze vecht al jaren tegen de verhalen dat Nederland niet meer aantrekkelijk zou zijn voor (internationale) bedrijven.

In augustus vorig jaar liet ze onderzoek doen naar de uitspraken van Michel Tilmant. De ING-topman had geroepen dat een uittocht van multinationals dreigde. Gelukkig voor Van Gennip wees de conclusie anders uit: Nederland heeft na Zwitserland het beste vestigingsklimaat voor Europese hoofdkantoren.

De consultants van Boer & Croon trokken een paar maanden eerder ook al aan de alarmbel. Volgens hen was er een 'serieuze dreiging' dat grote ondernemingen Nederland de rug zouden toekeren. Het Nederlandse karakter van veel multinationals kalft af -aandelen en topfuncties raken in toenemende mate in vreemde handen - waardoor de knoop van eenverhuizing gemakkelijker door te hakken zou zijn. In typisch jargon adviseerde Boer & Croon de overheid om 'maatwerkoplossingen te ontwikkelen'.

Van Gennip zal vast weten wat daarmee wordt bedoeld, want ook zij was ooit consultant - bij McKinsey. Ze laat het politieke debat hierover tijdens haar verlof over aan minister Brinkhorst. Komende week bespreekt hij het met de Tweede Kamer. De recente dreiging van staalconcern Mittal om zijn hoofdkwartier van Rotterdam naar Luxemburg te verplaatstenzal dan ongetwijfeld aan de orde komen.

Gelukkig voor Nederland schiet in deze kwestie een andere oud-bewindspersoon te hulp. Eurocommissaris Neelie Kroes kondigde woensdag aan het fiscaal vriendelijke klimaat in Luxemburg te willen toetsen op rechtmatigheid.

Benieuwd of ze daarna hetzelfde voor Nederland gaat doen.

Philip de Witt Wijnen