Luchthavens in buitenlandse handen geen taboe meer

De tijd dat luchthavens in overheidshanden moesten blijven, is voorbij. Gisteren werd bekend dat een Spaans bouwbedrijf een groep Britse luchthavens wil overnemen.

Schiphol kan gerust zijn. Het lot dat de British Airport Authority (BAA) wacht, overgang in buitenlandse handen, zal de Nederlandse luchthaven bespaard blijven.

Het Spaanse bouwbedrijf Grupo Ferrovial wil het private BAA overnemen, het grootste luchthavenconsortium ter wereld. BAA is 100 procent verhandelbaar, Schiphol - dat mogelijk dit jaar naar de beurs gaat - blijft voor net iets meer dan de helft in overheidshanden. Daardoor zal de waarde wel beduidend lager zijn, maar blijft Nederland baas op eigen vliegveld.

Na een dip als gevolg van de aanslagen van 11 september 2001 en de sars-epidemie in 2003, groeit de luchtvaart weer als nooit tevoren. De luchthavenbedrijven groeien mee. Hun Europese branchevereniging ACIE publiceerde gisteren spectaculaire groeicijfers.

Met name de kleinere luchthavens doen het uitstekend. Zo groeide Ciampino bij Rome met 66 procent en het Spaanse Valencia met 49 procent. Bij de grote luchthavens vallen Barcelona (plus 10,5 procent) en Moskou Domodedovo (plus 15,6 procent) op.

Internationale luchthavens zijn big business. ACI Europe verwacht dat in 2020 het passagiersvervoer in Europa zal zijn verdubbeld naar 2 miljard vluchten per jaar.

De tijd dat luchthavens behoorden tot de 'strategische' bezittingen van een land - en dus in overheidshanden moesten blijven - is voorbij. BAA, waaronder London Heathrow, Gatwick, Stansted en nog vier Britse luchthavens ressorteren, was in 1987 onder Margaret Thatcher de eerste grote luchthavenonderneming ter wereld die het, in een heel vroeg stadium, aandurfde om naar de beurs te gaan. En niet zomaar: 100 procent van de aandelen is vrij verhandelbaar. Kleine beleggers hadden vorig jaar 13,9 procent van de aandelen in handen, financiële instituties de rest.

BAA doet het heel goed. In het afgelopen boekjaar 2004/2005 steeg de winst met 9 procent tot 672 miljoen pond (977 miljoen euro) op een omzet van 2,1 miljard pond. Luchthavens in overheidshanden, waaronder Schiphol, zijn op hun beurt al jaren bezig met investeringen elders. Zo heeft Schiphol belangen in de luchthavens van New York (JFK) en Brisbane in Australië.

Opvallend genoeg bleef het na de privatisering van BAA lange tijd stil in Europa. Fraport, waaronder de luchthaven van Frankfurt valt, was in 2001 de volgende die naar de beurs ging. Ook in Frankrijk bestaan plannen om ADP (Aéroports de Paris, waar Charles de Gaulle en Orly onder vallen) gedeeltelijk naar de beurs te brengen, vergelijkbaar met de plannen voor Schiphol.

Winstgevendheid trekt kapitaal aan. Niets weerhoudt geldschieters of draagkrachtige bedrijven uit andere sectoren er dan ook van om in de wereld van de luchthavens te stappen. Grupo Ferrovial, dat vorig jaar een geraamde omzet had van 9 miljard euro, zou wel eens een trend kunnen zetten met zijn belangstelling voor BAA, al voelen de Spanjaarden eerst nog wel heel voorzichtig of het water niet te koud is voor ze.

Het bod op BAA wordt 'in overweging' genomen, is 'nog lang niet zeker' én wordt samen met anderen gedaan, zo heeft Grupo Ferrovial in een verklaring laten weten. Geheel onbekend met de luchtvaart is het bedrijf niet. 'Grupo' is samen met het Australische Macquarie eigenaar van de luchthaven van Bristol. Macquarie is ook in opmars in de luchtvaartsector. Het bedrijf heeft aanzienlijke belangen in de luchthavens van Sydney, Rome, Kopenhagen en Brussel. En de honger van de Australiërs is nog lang niet gestild, met of zonder Spaanse assistentie.