Vogelgriepvirus op gevaarlijke kruising

De uitbraak van vogelgriep in Nigeria is slecht nieuws. Nigeria ligt op een kruispunt van vogeltrekroutes, onder andere naar Europa. 'Hoe voorkomen we dat het virus het land weer uitkomt.'

Als het vogelgriepvirus graag een wereldreis zou willen maken, had het niet beter kunnen kiezen. Natuurlijk, virussen kiezen niet. Maar voor verdere verspreiding is Nigeria, enkele weken voor het begin van de vogeltrek naar het noorden zeker een geschikte tijd en plaats.

Op een trekvogelkaart van de Voedsel- en Landbouworganisatie ligt het land op drie trekroutes: vanuit Afrika naar Centraal-Azië, naar Rusland en Oost-Europa, en naar de Noord-Atlantische kustgebieden. De terugvlucht van vogels komt eind februari, begin maart op gang. De Zuid-Afrikaanse ornitholoog zei gisteren tegen persbureau Reuters: 'We willen nu niet weten hoe het virus Nigeria binnen is gekomen, maar hoe we voorkomen dat het het land weer uitkomt.'

Gisteren bevestigde de Wereldorganisatie voor Dierziekten (OIE) dat er op een legbatterij in de Midden-Nigeriaanse deelstaat Kaduna vogelgriep is uitgebroken. Veertigduizend dieren op dezelfde boerderij zijn aan de ziekte overleden. Daarmee is de uitbraak groter dan uitbraken in Turkije of Roemenië, die ook aan de rand van het verspreidingsgebied van het griepvirus lagen.

Op het moment dat de uitbraak in Kaduna gemeld werd, heerste de ziekte al een maand op de boerderij. In eerdere tests op vogels uit de boerderij kon de ziekte niet aangetoond worden; pas na herhaling in een OIE-laboratorium in Padua bleek dat het om H5N1-vogelgriep ging. Waar de uitbraak vandaan komt, is niet bekend.

Internationale organisaties reageren ongerust op de uitbraak. Samuel Jutzi van de FAO, de Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties, benadrukte nog eens dat 'we een internationale crisis tegemoet zien'. Hij riep overheden in de regio op om alert te zijn op mogelijke uitbraken. De FAO meldt ook dat er in het land grote behoefte is aan laboratoriummaterialen, en aan beschermende kleding voor dieronderzoekers. De FAO, de OIE en de Wereldgezondheidsorganisatie WHO sturen morgenexperts naar het land.

Alex Thiermann van de WHO zei tegen persbureau AP: 'Het is absoluut noodzakelijk om de veterinaire infrastructuur te verbeteren om de ziekte snel te ontdekken en te reageren.' Vorig najaar bracht de WHO al een rapportage uit, waarin werd benadrukt dat de voorzieningen in Afrika niet voldoende zijn om de vogelgriep te bestrijden.

Inmiddels zijn ook verdachte gevallen gemeld in de Noord-Nigeriaanse deelstaat Kano, grenzend aan Kaduna. Volgens het ministerie van Volksgezondheid in Kano zijn tenminste enkele honderden vogels overleden. Volgens de Nigeriaanse krant The Guardian worden dode vogels er nu massaal op de markt gedumpt.

De Nigeriaanse regering maakte vanochtend bekend dat in verschillende noordelijke deelstaten pluimveehouderijen onder quarantaine zijn geplaatst.

Nigeria is een belangrijke producent van pluimvee; naar schatting worden er 140 miljoen vogels geteeld. Naast de commerciële teelt houden ook veel mensen vogels voor eigen gebruik. Verspreiding over het Afrikaanse continent en naar andere werelddelen is zorgelijk, omdat de kans op mutatie van het virus toeneemt wanneer meer dieren ziek worden, en meer mensen ermee in contact komen. Vanuit West-Afrika trekken ook vogels naar Groenland en Canada.

Rectificatie / Gerectificeerd

In de illustratie bij het artikel Vogelgriepvirus op gevaarlijke kruising (9 februari, pagina 4) zijn Zweden, het Verenigd Koninkrijk, Italië en Griekenland ten onrechte aangeduid als landen waar de Aziatische H5N1-vogelgriep is vastgesteld. In de nieuwsberichten Vogelgriepvirus bereikt Afrika (8 februari, pagina 5) en Vogelgriep breidt zich uit in Nigeria (10 februari, pagina 4) heet Nigeria het dichtst bevolkte land van Afrika. Onder andere Rwanda en Burundi zijn dichter bevolkt.