Slowaken kiezen al in juni een nieuw parlement

De Slowaakse premier Mikulas Dzurinda heeft na een crisis binnen zijn regering voorgesteld om de verkiezingen van september te vervroegen, tot juni. De regering en de oppositiepartijen hebben gisteren met het plan ingestemd.

Dzurinda's voorstel om in juni naar de stembus te gaan is verrassend, omdat algemeen werd aangenomen dat de premier zijn termijn tot september zou uitzitten, ondanks de crisis. Commentatoren zien het besluit dan ook als een poging om de belangrijkste oppositiepartij, de links-populistische Smer, de wind uit de zeilen te halen. Dzurinda bespaart zichzelf zo maanden van kritiek in de aanloop naar de verkiezingen, die nu waarschijnlijk op 17 juni zullen worden gehouden.

Met zijn strenge economische hervormingen, waarmee veel grote investeerders zijn aangetrokken, heeft Dzurinda in het buitenland veel bewondering geoogst, maar in eigen land heeft hem dat onpopulair gemaakt. Volgens peilingen kan Smer rekenen op 31 à 37 procent van de stemmen, terwijl Dzurinda's centrumrechtse SDKU nog maar 9 à 11 procent krijgt. Op de tweede plaats in de peilingen staat de HZDS, de partij van oud-premier Vladimir Meciar, die met zijn autoritaire regeerstijl Slowakije in de jaren negentig in een isolement bracht.

Volgens Smer-leider Robert Fico heeft Dzurinda met zijn beleid de kloof tussen rijk en arm dieper gemaakt. De laatste tijd besteedt Dzurinda meer aandacht aan sociale wetgeving, volgens zijn critici om zijn imago van harde hervormer te verzachten. Financiële markten zijn vooral bezorgd over een mogelijke coalitie tussen de HZDS en Smer, omdat daarmee privatiseringen en de invoering van de euro in gevaar zou kunnen komen. De Slowaakse kroon is deze week zwakker geworden ten opzichte van de euro.

De regeringscoalitie viel maandag uit elkaar, na een ruzie over religie. De christendemocratische KDH stapte uit de regering, toen Dzurinda geen steun wilde geven voor een zogenaamd gewetensverdrag, dat gelovigen het recht geeft om werk op zondag te weigeren en christelijke artsen de mogelijkheid geeft om abortussen of voorbehoedsmiddelen te weigeren. Slowakije is overwegend katholiek.