'Risico honoreren'

Ger van Elk is tegen het volgrecht. 'Het speculatieve karakter maakt beeldende kunst juist interessant.'

Beeldend kunstenaar Ger van Elk, Amsterdam:

'Het volgrecht is gevormd naar het beeld van de armlastige kunstenaar die afhankelijk is van douceurtjes, maar dat is een verkeerd beeld, een romantisch misverstand. Zelfs Rembrandt was een succesvol kunstenaar; hij was alleen geen goede zakenman.

Tegenwoordig verkoop ik goed, aan institutionele kopers en aan het buitenland, maar mijn zaken gingen ook op en neer. Dan verkocht ik langere tijd veel en ineens een jaar niets. Een goede ondernemer heeft dan reserves opgebouwd, ik heb dat niet altijd gedaan.

Wie mijn werk koopt, is veel geld kwijt. Dat is niet altijd zo geweest. Dertig jaar geleden verdiende ik niet veel, beet ik op een houtje. Nu word ik daarvoor gecompenseerd, vind ik. En dan wórdt mijn werk uit die dagen voor een hoger bedrag doorverkocht. Is dat zuur? Ik vind van niet. Ik bedoel, ik leef toch voort, ik maak toch nieuwe dingen? Ik heb eigenlijk één antwoord voor de kunstenaar die dit een probleem vindt: zorg dat je beter werk maakt!

Mijn werk is niet goedkoop; het gaat soms voor 50.000 euro van de hand. Dat is een heel bedrag, zeker in Nederland. Wie mijn werk koopt, neemt een risico, weet niet of hij de juiste inschatting maakt, of hij de juiste investering doet. Dat risico moet worden gehonoreerd. Het is toch prima als iemand een schilderij in bezit heeft om het later te verkopen, als appeltje voor de dorst?

Ik heb hier een kastje van Olivetti staan, dat heb ik jaren geleden voor 300 gulden op de kop getikt. Een bevriende museumdirecteur die hier wel eens op bezoek komt, wil dat kastje hebben. Ik kan het dus verkopen voor veel meer geld dan ik het heb gekocht. Moet ik dan een deel van die winst aan meneer Olivetti geven?

Een van de aardigheden van kunst is het speculatieve karakter ervan. Dat onzekere aspect maakt de beeldende kunst juist interessant. Laten we dat in ere houden.

Ik heb me altijd meer pottenbakker gevoeld dan kunstenaar. Nu ja, ik bedoel, ik probeer natuurlijk een boodschap over te brengen, maar kunstenaars maken uiteindelijk toch 'spulletjes'. Ik voel me ook ondernemer, heb een eigen bv. Maar mijn opvattingen worden niet door veel kunstenaars gedeeld. Eigenlijk ben ik een VVD'er onder al die linkse kunstenaars, haha.'