'Politiek wil geen burqa's, maar ook geen banen'

Werk is dé manier om allochtonen te integreren. Politici hebben daar te weinig oog voor. Hun beleid zorgt juist voor segregatie. Dat vindt PvdA-senator Han Noten.

Het huidige kabinetsbeleid leidt tot desintegratie van migranten in plaats van tot integratie. Er is een breed maatschappelijk programma nodig om de uitval te stoppen.

Dit zei Han Noten, fractieleider van de PvdA in de Eerste Kamer, gisteravond in Den Haag, waar hij de Willem Dreeslezing hield over de verzorgingsstaat. Noten wees erop dat in de dertig grootste gemeenten de programma's van politieke partijen voor de gemeenteraadsverkiezingen niets zeggen over de hoge werkloosheid onder migrantenjongeren. Zo was in 1995 30 procent van de Turken werkloos, in 2001 8 procent en in 2005 was de werkloosheid weer gestegen naar 21 procent, volgens een recent rapport van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) over de hoge werkloosheid onder allochtonen.

De PvdA-senator vindt het zorgwekkend dat uit het rapport ook blijkt dat Nederlanders minder sociale contacten hebben met Turken en Marokkanen. Ook blijkt dat de tweede generatie migranten zich minder thuis voelt in Nederland. 'Des te meer ze geleerd hebben, des te bozer ze zijn', zei Noten, omdat de jongeren niet doorstromen. De doorstroming faalt en het Planbureau waarschuwt voor Franse toestanden, waar de werkloosheid onder sommige groepen migrantenjongeren 40 procent bedraagt.

Desondanks blijkt dat geen enkele politieke partij zich bij de gemeenteraadsverkiezingen inzet om deze jongeren aan het werk te krijgen, zei Noten. 'En dat, terwijl werk de enige manier is die werkelijk hout snijdt om tot gelijkheid te komen', aldus Noten. Alle aandacht gaat volgens hem uit naar het verbieden van burqa's, gedwongen spreiding, de Nederlandse canon en antiterrorismebeleid, maar niet naar integratie van minderheden. 'Als je de verzorgingsstaat als samenlevingsconcept beschouwt, zoals ik doe, is de situatie schrijnend', zei Noten.

Bestaat de verzorgingsstaat anno 2006 nog wel, vroeg hij zich af. De sociaal-democraat meent van niet. Een brede visie ontbreekt. De verzorgingsstaat wordt enkel nog voorgesteld alsof het om een aantal technocratische regels gaat, zei Noten, die een van de schrijvers is van het nieuwe PvdA-rapport over de verzorgingsstaat. De verzorgingsstaat zoals die voor de Tweede Wereldoorlog ontstond, als reactie op staatssocialisme en ongebreideld kapitalisme, is verdwenen.

Ook Agnes Jongerius, FNV-voorzitter en coreferent tijdens de lezing, hekelde de toon van het integratiedebat. 'Het is een valse, een harde, een ijskoude toon', zei Jongerius. Ze kritiseerde de Haagse politiek, die het onderbuikgevoel bespeelt en grote groepen allochtonen in de hoek zet. 'Geïsoleerd en langzaam maar zeker worden ze over de rand van onze samenleving geschoven en uitgesloten.' Volgens de FNV-voorzitter is het na een periode van afbouw van sociale voorzieningen de hoogste tijd de rechten van burgers weer centraal te stellen. Zij noemde recht op volwaardige arbeid en het recht op om-, her-, en bijscholing. Ook moeten er middelen komen om deze rechten te verzilveren, zodat grote groepen migrantenjongeren aan de slag komen.