'Foto's kiezen doe je met je hart, met je gevoel'

Dit jaar zijn 83.000 foto's ingestuurd voor de World Press Photo. Negen jury-leden beslissen welke drie foto's het beste de doorsnede van een jaar persfotografie weergeven.

Juryvoorzitter James Colton (staand) tijdens de jurering van World Press Photo Voorzitter James COLTON van de World Press Photo jury 2006 aan het werk.foto VINCENT MENTZEL/NRCH==F/C==Amsterdam,7 februari 2006 Mentzel, Vincent

Vier seconden wordt er gemiddeld gekeken naar een foto. Dan volgt het oordeel: 'out'. Dat was foto AAA00000.jpg1/439. Er komen er nog 438 voorbij in de categorie 'Daily life'. Foto's van familiefeesten, intieme gezinsmomenten en bittere armoe.

'Out.'

'Out.'

'In.'

'Out.'

De negen juryleden van World Press Photo zijn vermoeid, gisteren liep het selecteren uit tot drie uur 's morgens. Vandaag zullen er nog drie categorieën behandeld moeten worden, morgen volgen er nog een paar en dan kan eindelijk de discussie over de prijswinnaars beginnen.

'Out', roept de Britse secretaris van de jury Stephen Mayes bij een zwartwitfoto van twee blote mannenbenen, zichtbaar vanaf de knie naar beneden. Tussen de benen door zien we drie dames die enthousiast naar hem opkijken. Een jurylid vraagt of de foto toch nog even teruggehaald kan worden. 'We willen toch wel weten waar ze nou naar kijken!' roept een ander. En de foto is 'in'.

De juryleden zien de foto's op een projectiescherm en geven hun stem door te drukken op een pennetje met een ja- en nee-knop. De secretaris aan de linkerkant van de u-vormige tafel ziet op zijn computer wie wat gestemd heeft. Bij vier of meer is de foto 'in'.

'De foto's zijn simpel, mooi, grafisch of soms erg gecompliceerd voor die vier seconden bedenktijd', zegt de Amerikaanse fotografe Paula Bronstein die dit jaar een van de juryleden is. In zo'n geval is er soms achtergrondinformatie nodig, om het beeld beter te kunnen beoordelen. Die staat in het bijschrift - de caption - die de fotograaf heeft toegevoegd. Een foto waar een caption bij wordt gevraagd, gaat automatisch een ronde door. Daar zal hij, nadat de informatie is gelezen, opnieuw beoordeeld worden. Van de 439 beelden uit het dagelijks leven zijn er een klein uur later 57 door.

'Kiezen doe je met je hart, met je gevoel', zegt juryvoorzitter James Colton, een Amerikaanse fotoredacteur. 'We kijken of het ons raakt. Maar we letten ook op de technische kwaliteit en de achtergrond van het verhaal dat verteld wordt.'

Soms is iemand oprecht verontwaardigd als een foto niet doorgaat. 'Foto's worden soms even teruggehaald om de andere leden te overtuigen, dat mag', zegt Colton. 'Als je iets mooi vindt, moet je dat vooral zeggen. Bij de volgende selectie morgen zal er meer ruimte voor discussie zijn.'

Jurylid Wen Huang, een Chinese oorlogsfotografe, heeft een paar keer bewust een foto teruggehaald. 'Ik vind het prettig dat je de kans krijgt ondanks de hoge snelheid toch te zeggen wat je wilt en de tijd te nemen die je nodig hebt.'

De pauze van tien minuten wordt door fotoredacteur Eliane Laffont, van wie het kiespennetje niet werkte, benut om achter een pc alle foto's nog even te bekijken waar ze wel voor had gestemd, maar die misschien niet waren meegeteld. Het stemapparaat bleef een probleem, want ook de Deen Per Folkver, die Eliane Laffont van een weinig krachtige druk betichtte, bleek later enkele foto's gemist te hebben. Omdat hij geen 'Ja, ik stem voor deze!' mocht roepen - dat beïnvloedt de anderen - moest hij naast de secretaris komen zitten en die in de arm knijpen om zijn keuze door te geven.

Na de pauze is de ruimte gelucht, gaat het licht weer uit en de gordijnen dicht. Eerst worden er nog vijftien foto's uit de vorige serie heroverwogen. Dan vlug door naar 196 foto's in de categorie 'Arts and entertainment'. Er blijven er 24 over. De portretten doet de jury er snel achteraan, want de tijd gaat dringen; aan het eind van de middag is er een borrel bij Burgemeester Job Cohen van Amsterdam. Van de 167 portretten waaronder foto's van de Britse Koningin, Hirshi Ali en een prachtige foto van een Afrikaans jongetje met zijn aapje ('in'), blijven er 27 over. De jury is klaar voor vandaag.

Fotografe Paula Bronstein moest dit jaar de afweging maken tussen eigen werk insturen of ingaan op het aanbod om jurylid te worden. 'Het was niet moeilijk, ik denk dat het jureren een ervaring is waar ik veel meer van leer.' Ze vindt de organisatie van de World Press Photo erg professioneel. De jury is divers van samenstelling, met vertegenwoordigers uit alle regio's in de wereld, en met een gelijke verdeling man/vrouw en fotograaf/fotoredacteur. De meningen zijn daardoor vaak zeer verdeeld. Bronstein: 'Dat is goed. Als iedereen de foto haat, moet er iemand zijn die hem juist heel mooi vindt. Een goed jurylid luistert naar anderen, staat open voor alles en weet waar hij het over heeft.'

Fotoredacteur Per Folkver beaamt dat. De Deen was vorig jaar ook jurylid. 'Het is een privilege aan deze grootste en belangrijkste fotowedstrijd mee te mogen werken. Het geeft ook een grote verantwoordelijkheid. Het is onze taak om nieuwe dingen te tonen en grote risico's te nemen, als boodschap aan de wereld.'

Morgen worden de winnaars bekendgemaakt. De expositie van de winnende foto's zal van 24 april tot 18 juni te zien zijn in de Oude Kerk te Amsterdam.