'De NVM is een kartel'

Makelaarsvereniging NVM wil opnieuw via de rechter een website verbieden te zoeken in het aanbod van woningen op Funda. 'NVM wil alleen ons weren.'

Mag je woningen die te koop staan op de website van een makelaar presenteren op je eigen site, terwijl die makelaar uitdrukkelijk heeft gevraagd dit niet te doen?

Die vraag staat centraal in het kort geding dat de Nederlandse Vereniging van Makelaars (NVM) aanspant tegen de exploitant van Zoekallehuizen.nl (ZAH). Deze website doorzoekt sinds oktober vorig jaar de woningen in de bestanden van makelaars die zijn aangesloten bij Funda, de website waarop de 2.500 NVM-makelaars huizen aanbieden.

De zoekresultaten van ZAH leiden naar de webpagina van de verschillende NVM-makelaars en omzeilen daarmee Funda. Volgens de NVM is sprake van inbreuk op auteursrecht. ZAH doorzoekt bestanden van makelaars, ook als die expliciet kenbaar hebben gemaakt dat zij dat niet op prijs stellen, bijvoorbeeld door op hun site een verbod op het gebruik van hun gegevens te plaatsen. 'Makelaars willen de regie over hun aanbod in eigen hand houden', zegt eem woordvoerder van de NVM.

Reden om een vermelding op ZAH te willen vermijden, is bijvoorbeeld dat makelaars hun woningen daar terugzien bij de verkeerde foto. De NVM eist een dwangsom van 10.000 euro per dag dat ZAH gegevens van NVM-makelaars blijft gebruiken. Het geding dient 2 maart in Arnhem.

Zoekallehuizen.nl wordt geëxploiteerd door G. den Hollander, makelaar in Vught en NVM-lid. Zijn advocaat, hoogleraar rechtsgeleerdheid D. Visser van de Universiteit Leiden, vergelijkt ZAH met een zoekmachine als Google. 'Het maakt openbare informatie voor iedereen beschikbaar.'

Volgens Visser doet de zaak denken aan Kranten.com, een website met krantenkoppen van alle grote Nederlandse dagbladen. De site kreeg in 2000 van de rechter toestemming om links naar afzonderlijke artikelen te verzamelen, en de voorpagina's van krantensites over te slaan. Uitgever PCM, onder meer eigenaar van NRC Handelsblad, voerde vergeefs aan dat hij hierdoor bezoekers en dus advertentie-inkomsten misliep.

Maar wat als een makelaar uitdrukkelijk verklaart dat zijn informatie helemaal niet openbaar mag worden? 'Je kunt zo veel verklaren. Als je iets zonder bescherming op internet plaatst, accepteer je het risico dat informatie op jouw site gratis gedeeld wordt.'

Advocaat J. van Manen van De Brauw Blackstone Westbroek, die de NVM bijstaat, verwijst naar een uitspraak van de Hoge Raad uit 2002. Het hoogste rechtscollege van Nederland bepaalde toen dat De Telegraaf geen NVM-gegevens mocht kopieren naar El cheapo, een site van De Telegraaf die naar de goedkoopste woningen zoekt.

Verder zegt Van Manen dat makelaars hun sites wel beschermen, maar dat ZAH de beveiliging omzeilt. Hoe deze beveiliging in elkaar steekt, komt naar voren in de zitting. Visser ontkent dat ZAH de beveiliging doorbreekt. 'De sites zijn namelijk niet werkelijk beveiligd. Makelaars zijn technisch wel in staat alle zoekmachines te weren, maar dat doen ze niet omdat ze dan ook zoekopdrachten van Google mislopen. Zij willen nu alleen ons weren.'

Eigenlijk, zegt Visser, gaat het de NVM er om concurrentie te weren van de huizenmarkt. Door de opkomst van internetmakelaars hebben traditionele makelaars steeds meer moeite hun toegevoegde waarde te bewijzen, meent hij. Zij zouden te koop aangeboden woningen zo veel mogelijk beperkt willen houden tot Funda, omdat daar alleen NVM-makelaars op mogen. 'De NVM is een kartel.' De makelaarsvereniging spreekt dat tegen. Sommige makelaars zien ZAH juist als extra mogelijkheid om potentiële kopers te bereiken. 'Alleen moet geluisterd worden naar makelaars die dit niet willen.' Advocaat Van Manen zegt dat ZAH zich als hoeder van consumentenbelangen opwerpt, louter uit eigenbelang. 'Ze willen een zo groot mogelijke zoekmachine worden zodat ze die vervolgens voor veel geld kunnen verkopen.'