Een goede waxman is het halve werk

Sinds vier jaar gaat snowboardster Nicolien Sauerbreij (26) door het leven als “het meisje van die verkeerde wax'. Nu zal het beter gaan maar wat is het geheim van goede wax?

Nicolien Sauerbreij vergelijkt haar snowboard met de huid van een mens. “Die is vaak droog en om de huid weer in conditie te brengen gebruiken we crème.“ Dat is, heel beknopt, ook het geval bij het waxen van een professioneel snowboard. Bij het waxen wordt het belag, de onderkant van het snowboard, voorzien van een aantal extra lagen om zo min mogelijk weerstand te hebben. Daarbij dient rekening gehouden te worden met het type sneeuw, de buitentemperatuur, de luchtvochtigheid en de temperatuur waarmee de wax wordt aangebracht. “Niets is zo gecompliceerd als het waxen“, zegt Menno Koelewijn, eigenaar van MK Skiservice in Bilthoven. Hij voorziet Sauerbreij van advies bij haar materiaalkeuze. Ook Merijn Vunderink, die op twee ski's een persoonlijk snelheidsrecord van 243,9 kilometer per uur haalde, bezoekt regelmatig de winkel van Koelewijn.

Koelewijn heeft er mede voor gezorgd dat Sauerbreij in de Canadees Mike Kairys een professionele waxman tot haar beschikking heeft. Het belang van een goede waxman werd tijdens de Olympische Spelen van 2002 in Salt Lake City op pijnlijke wijze duidelijk. Daar bracht een Oostenrijkse materiaalman de verkeerde wax aan onder het snowboard van Sauerbreij, waardoor zij een goede klassering wel kon vergeten. Joop Alberda, de toenmalig technisch directeur van NOC*NSF, sprak van “amateurisme'. Sindsdien wordt Sauerbreij te pas en te onpas geconfronteerd met het “waxdrama'. Maar belangrijker: het waxen wordt nu ook in Nederland serieus genomen.

De Canadese waxman Kairys staat bekend als specialist. Hij heeft Sauerbreij (26) begeleid in haar traject naar de Spelen in Turijn. Sauerbreij kijkt niet alleen of een waxman kunde van zaken heeft. “Vertrouwen in iemand is heel belangrijk. Het gevoel moet gewoon goed zijn.“ Bij haar vorige waxman, de Fin Jauni Heino, was dat niet meer het geval. Daarom verbrak Sauerbreij vorig jaar na drie seizoenen de samenwerking. Bij Kairys voelt ze zich op haar gemak. Koelewijn: “In de aanloop naar de Spelen zit je constant op elkaars lip. Dan moet je het wel met elkaar kunnen vinden.“ Zij respecteert Kairys' werk. ,,Hij maakt er een hele studie van.“ Dat gaat zelfs zo ver dat de waxman op de dag van de wedstrijd sneeuw in de mond neemt om te bepalen welke wax er onder het board moet. En dat is van groot belang. Sneeuw heeft veel verschillende eigenschappen. Als het koud is, is de sneeuw puntig en wordt de ondergrond hard. Als het warm is, zijn de vlokken ronder en is de ondergrond zacht. Daartussen zit een wereld van verschil.

Koelewijn laat in zijn werkplaats te Bilthoven zien hoe het waxen werkt. Eerst wordt de onderzijde van het board schoongemaakt, waarna hij met hulp van een strijkijzer de wax op het board laat druipen om het vervolgens uit te wrijven. Daarna gaat hij er met een fijne borstel overheen om het tenslotte nog bij te slijpen. Topsnowboarders gebruiken meerdere lagen. Zij zijn ongeveer tien uur bezig hun board te prepareren.

De wax wordt er in drie fasen opgelegd. “Eerst wordt het belag “gevoed' met een zachte wax, vijf tot twintig keer. Daarna wordt er harde wax toegevoegd. Tenslotte kan een serviceman nog afwaxen“, doceert Koelewijn. Een laag wax is vrij duur. Een doosje wax voor een professional kost honderd euro. Daar kan driehonderd meter mee gegleden worden. Een waxman moet bovendien inspelen op de veranderingen op het parcours. Sauerbreij spreekt uit ervaring: “Het verschil tussen de temperatuur bij start en finish kan erg groot zijn. Dat houdt ook een ander sneeuwtype in.“

En de ondergrond in Turijn? Sauerbreij: “Ik heb er dit seizoen vier keer gesnowboard en het was elke keer anders.“ Dat maakt het niet eenvoudig voor de waxman. Dat er straks kunstsneeuw wordt gebruikt is zeker maar niet bij welke temperatuur en bij welk weertype. Koelewijn: “Een waxman moet in staat zijn op het laatste moment nog van wax te veranderen.“ Toch moet de invloed van wax niet overdreven worden. Hij krijgt soms vaders in de winkel die voor kapitalen aan wax kopen en denken dat ze de nieuwe wereldkampioen in huis hebben. “Ze kunnen het geld beter besteden aan een vakantie om te oefenen.“ Of zoals Marcel Looze van de Nederlandse Ski Vereniging over het goedje zegt: “Een goede serviceman kan een snel board maken, maar alleen een goede atleet kan snel snowboarden.“