De winst van een Duitse inrichting

In al het mediageweld over KPN's frontale aanval op de kabelsector sneeuwde één nieuwtje van het telecombedrijf een beetje onder.

Toegegeven, de materie is weerbarstig, maar de bedragen zijn enorm. KPN maakte gisteren eveneens bekend dat een onderzoek van de Duitse belastingdienst naar aangiften in de periode 1996 tot en met 2001 heeft geresulteerd in een overeenkomst met de fiscus. Gevolg: de compensabele verliezen van KPN in Duitsland vallen 11.300.000.000 euro lager uit. In plaats van de 20,7 miljard aan verliezen die KPN in Duitsland dacht te kunnen aftrekken van toekomstig belastbare winsten, resteert nu 9,4 miljard. Ofwel een verschil van 138 euro per Duitse inwoner. Waar een Nederlands bedrijf groot in kan zijn.

Het hangt allemaal samen met wat ooit de grootste overname was in de Nederlandse bedrijfsgeschiedenis: het Duitse belbedrijf E-Plus. En die daarna tot in Nederland ongekende miljardenverliezen leidde. E-Plus, dat nog steeds verlies lijdt, is met een marktaandeel van 12 procent niettemin een belangrijke pijler onder KPN. In fiscale termen valt E-Plus inmiddels onder een “Duitse vaste inrichting'.

E-Plus bewaart nog meer verrassingen. De nu aangekondigde miljardenverlaging doet KPN geen centje pijn. Sterker, het telecombedrijf zegt er voordeel van te hebben. Doordat in Duitsland de fiscale aftrekmogelijkheden voor bedrijven beperkter zijn dan in Nederland en doordat een deel van de miljardencorrectie wordt verplaatst naar hogere afwaarderingen op de bezittingen, zal KPN in de toekomst juist minder belasting gaan betalen in Duitsland. En dan gaat het om een verre toekomst. De komende 7 jaar verwacht KPN nog geen (fiscale) winst te maken in Duitsland.

Wie de fiscale en financiële strapatsen van KPN in Duitsland niet meer kan volgen verkeert in goed gezelschap. De Ondernemingskamer van het Amsterdamse gerechtshof was al eerder het spoor bijster. In 2000 gaf KPN zijn balans een oppepper door met een Japanse partner rechten uit te wisselen om in elkaar te beleggen. Het leek het ei van Columbus voor zwakke broeders met geldproblemen, maar het hof vernietigde de jaarrekening van KPN over 2000 - na klachten van bedrijfshorzel Pieter Lakeman. Het was voor het eerst dat een groot bedrijf uit de AEX-index zijn jaarrekening opnieuw moest opstellen.

KPN ging in cassatie. Het uur van de waarheid is nabij. De Hoge Raad zal naar verluidt komende vrijdag uitspraak doen. Dan zal duidelijk worden of KPN met zijn Duitse avontuur weer geschiedenis zal schrijven.