Dat cadeautje is een zorg minder

En dat is nummer drie.

Ook verf-, chemie- en farmabedrijf Akzo Nobel laat zijn aandeelhouders profiteren van het beëindigen van de gereserveerde ziektekostensubsidies voor zijn gepensioneerde werknemers.

Philips was bijna twee weken geleden de eerste. Kassa voor beleggers: 187 miljoen euro. Aandeelhouders van ABN Amro konden 392 miljoen euro bij het brutoresultaat boeken.

De aanleiding voor het uitdelen van deze cadeautjes is de invoering van het nieuw zorgstelsel in Nederland. Diverse concerns maken nu of binnen enkele jaren een eind aan de vergoeding van een deel van de ziektekosten van hun Nederlandse gepensioneerde werknemers. Zij hadden dat geld eerder gereserveerd, maar laten die bedragen nu vrijvallen ten gunste van de winst.

Beleggers in Akzo Nobel profiteren zelfs dubbel. Het concern heeft ook de financiering van zijn pensioenfonds gewijzigd. Het bedrijf betaalt meer premies, maar trekt verder zijn handen van het fonds af. De twee wijzigingen samen leveren 283 miljoen euro op, meldde Akzo Nobel vanochtend bij zijn nettowinst over het vierde kwartaal van 317 miljoen euro. Het cadeautje voor de aandeelhouders komt neer op 5.340 euro per Nederlandse gepensioneerde en (ex-)werknemer met een pensioentoezegging.

De gepensioneerden van Akzo Nobel zijn boos en stappen naar de rechter om de pensioenregeling aan te vechten. Zij beroepen zich op verworven verzekeringen: een toezegging van de werkgever van een jaarlijkse prijscompensatie (inflatietoeslag) op pensioenen van maximaal 4 procent. Nu zegt Akzo Nobel dat de prijscompensatie alleen onder voorwaarden wordt uitbetaald, zoals een gezonde financiële positie van het pensioenfonds.

Tegenover ontevreden gepensioneerden staan teleurgestelde vakbonden. Teleurgesteld in de gepensioneerden. Volgens FNV Bondgenoten geeft de nieuwe regeling ouderen juist meer zekerheid over de prijscompensatie.

Zit het conflict ook daar, dat vakbonden traditioneel onderhandelen over pensioenregelingen (CAO), maar gepensioneerden daarbij geen onderhandelingspartner zijn?

Nu steeds meer ouderen steeds mondiger worden krijgen de (stagnerende) vakbonden er een geduchte concurrent bij als het om levensvoorwaarden gaat die juist voor gepensioneerden van belang zijn: pensioen en zorg.

De bonden zijn aan zet. Zij zijn, met de gepensioneerden, ontevreden over de gefaseerde afschaffing van de ziektekostensubsidies. Met hun rechtszaak over pensioenen hebben de gepensioneerden ook de druk op de vakbonden opgevoerd om bij de zorgkostensubsidies meer buit binnen te halen.

Menno Tamminga