Alle Argentijnen zijn bedriegers, zeggen ze zelf

Bijna vier weken zijn voorbij en de boeven zijn nog steeds gevlogen. Maar er wordt steeds meer bekend over de daders en de toedracht van de vorige maand in Buenos Aires gepleegde knapste kraak uit de Argentijnse misdaadgeschiedenis. Vrijwel dagelijks komen de media met onthullingen over bijvoorbeeld de ingenieuze tunnel die de bankovervallers bouwden of over de rubberboten die in het riool zijn gevonden en waarmee ze de benen namen.

Dit staat vast: gangsters hebben zo'n drie maanden vanuit het riool gewerkt aan het graven van een tunnel die op de centimeter precies uit kwam achter een ladekast in de kluis van de Banco Río in een dure voorstad van Buenos Aires. Langs die weg wisten de overvallers ongezien te ontsnappen nadat ze op vrijdag 13 januari eerst urenlang het bankgebouw hadden bezet en 23 cliënten onder schot hielden.

Terwijl tweehonderd agenten de bank hermetisch omsingelden, hield één van de misdadigers de politie aan de praat. Zijn kornuiten waren ondertussen druk doende kluisjes open te breken en de buit van zo'n 25 miljoen dollar ondergronds te vervoeren naar een nabijgelegen gehuurd huis. Toen de politie na een verdacht lange stilte 's avonds de bank bestormde, waren de krakers al via buurland Uruguay op weg naar een Caraïbische bestemming.

Met steeds weer nieuwe afleveringen in dit misdaadfeuilleton smullen de Argentijnen zich de warme zomer door. En stilletjes hoopt eenieder dat de daders - in ieder geval voorlopig - niet gepakt worden. Het verhaal is te spannend, te intrigerend om te eindigen met een ordinaire arrestatie.

Argentinië koestert zijn oplichters. Dat is altijd zo geweest. In een december gepubliceerd onderzoek van het ontwikkelingsprogramma van de Verenigde Naties bleek dat nog eens. 1.638 Argentijnen kregen de vraag voorgelegd hoe ze zichzelf zien. De helft van de ondervraagden begon spontaan negatieve eigenschappen op te sommen. Meest gegeven antwoorden: Argentijnen zijn bedriegers en boeven. En 72 procent van de geïnterviewden zegt geen of weinig vertrouwen te hebben in zijn Argentijnse medemens.

Achterdochtig zijn loont in Argentinië. Brengt de joviale slager volgens het bonnetje een kilo biefstukken, dan kan het geen kwaad het zakje zelf ook te wegen. Want zoals 's lands grootste schrijver - de twintig jaar geleden overleden Jorge Luis Borges - al zei: 'Doorgaan voor immoreel kan een Argentijn minder schelen dan doorgaan voor een stommerik. Oneerlijkheid geniet, zoals men weet, algemeen waardering en wordt boerenslimheid genoemd.'

's Lands grootste voetballer, Diego Maradona, bewees het in de kwartfinale van het WK voetbal in Mexico in 1986. Omdat de 1,68 meter lange Argentijnse spits in het strafschopgebied kansloos was in een duel om de bal tegenover de 1,85 meter lange Engelse doelman Peter Shilton sloeg hij de bal boerenleep met zijn linkervuist in het doel. De Tunesische scheidsrechter ontging de handsbal en keurde een doelpunt toe.

Tot op de dag van vandaag vertelt Maradona schaterlachend hoe hij de Engelsen er via de Hand van God knap tussen nam. Het was stelen van een dief, zei Maradona onlangs in zijn eigen tv-talkshow. Hij verwees daarmee naar de door de Argentijnen niet erkende Engelse 'bezetting' van de Falklandeilanden. En de Argentijnen zijn trots op het onrechtmatige doelpunt van hun 'Pluisje'. Het was immers een goede truc. Truco heet trouwens ook de voornaamste vrijetijdsbesteding in Argentinië. Het is een kaartspel dat wordt gewonnen door de speler die het beste weet te liegen.

Eerlijkheid geldt als eigenaardig in Argentinië. Vorig jaar vond een vrouw een portemonnee met een aanzienlijke hoeveelheid geld. Ze werd groot nieuws. Ze had het geld namelijk teruggegeven aan de rechtmatige eigenaar.

Of de bankovervallers uiteindelijk kien genoeg zijn om de politie te ontlopen, moet nog blijken. Ze hebben in ieder geval een goede opleiding genoten, zegt de politie. Een van de overvallers zou een voormalige geheim agent zijn en drie anderen zijn oud-militairen of politiemannen. Een van de gangsters zou bovendien betrokken zijn geweest bij een vergelijkbare overval vorig jaar in de Braziliaanse stad Fortaleza. Daar wist een bende via een tachtig meter lange tunnel 3.500 kilo bankbiljetten (68 miljoen dollar) te stelen. De meeste overvallers werden toen echter gepakt omdat ze kort na de kraak met contant geld een aantal dure personenauto's kochten.

Volgens de gouverneur van de provincie Buenos Aires, Felipe Solá, is de aanhouding van de overvallers van de Banco Río nabij. De politie zou ondertussen de identiteit van alle gangsters hebben achterhaald. Als boevenbaas wordt ene 52-jarige Jorge aangemerkt. Maar misschien is dat wel gewoon Argentijnse bluf. Je weet hier nooit wie er liegt.