NAVO en VS tevreden na Kamerdebat

Met argusogen volgde de NAVO het Nederlandse debat over de militaire missie naar Uruzgan. Nu de Kamer de operatie met grote meerderheid steunt, overheerst de tevredenheid.

De opluchting was groot in NAVO-kringen, nadat Nederland eind vorige week na maanden talmen had besloten om troepen naar de Centraal-Afghaanse provincie Uruzgan te sturen. Dat bleek dit weekeinde in München, waar veel kopstukken van de transatlantische verdragsorganisatie deelnamen aan een jaarlijkse conferentie over veiligheidsvraagstukken.

Secretaris-generaal Jaap de Hoop Scheffer zou binnen zijn organisatie een slecht figuur hebben geslagen als zijn eigen land op het laatste moment had afgezien van deze missie, die juist moet laten zien dat de NAVO van de 21ste eeuw zware operaties over de hele wereld aankan.

Tevreden verklaarde De Hoop Scheffer dan ook: 'Dit is een hele positieve ontwikkeling.' Het Kamerdebat had hij donderdag live op televisie gevolgd.

De Amerikaanse minister van Defensie, Donald Rumsfeld, noemde het Nederlandse besluit in de wandelgangen een goede zaak - 'de Nederlanders zijn hier van het begin af aan bij betrokken geweest, en nu hebben ze daar ook het vervolg aan gegeven - dat is goed'.

En de Amerikaanse ambassadeur bij de NAVO, Victoria Nuland, prees de democratische manier waarop het besluit tot stand is gekomen. Nuland: 'Dat is tekenend voor de grote kracht van de NAVO.'

In gesprek met een aantal journalisten zei De Hoop Scheffer dat hij blij is dat het Nederlandse debat de afgelopen maanden 'de fundamentele kwestie boven water heeft gebracht: als we het terrorisme dáár niet bestrijden, als we Afghanistan niet stabiliseren, dan heeft dat gevolgen voor ons hier. Daar heb ik een heel positief gevoel over. Ook omdat de grootste oppositiepartij uiteindelijk voor stemde.'

Maar is de publieke opinie in de NAVO-landen wel toe aan het soort gevaarlijke operaties in verre gebieden, die de NAVO in de toekomst vaker wil gaan doen?

'De grote les van de referenda over de Europese Grondwet, vorig jaar, is dat de elites niet te ver voor de muziek moeten uitlopen', aldus De Hoop Scheffer. 'Ik besef terdege dat de NAVO nu een moeilijker boodschap heeft over te brengen aan het publiek dan ten tijde van de Koude Oorlog. Het Nederlandse debat was een goed debat, en het heeft laten zien dat we ons uiterste best moeten doen om die boodschap over te brengen.'

Was er tijdens de lange aanloop naar het Nederlandse besluit af en toe ongeduld bij de Amerikanen, nu was er alleen nog maar lof. Had de NAVO schade geleden door het Nederlandse geaarzel? In tegendeel, aldus ambassadeur Nuland in een kort vraaggesprek.

Nuland: 'We hebben een bondgenoot die de tijd heeft genomen om het hele proces te doorlopen, wat in het parlement leidde tot een ongelooflijk krachtige steun voor deze NAVO-operatie. De soldaten die uitgezonden worden weten nu dat ze niet alleen de steun hebben van de regering, maar ook van het parlement en dus de Nederlandse bevolking. En dat hebben democratieën nodig als ze troepen uitsturen.'

'En voor de Afghanen was het ook fantastisch om te zien dat het Nederlandse parlement met zo'n overweldigende meerderheid ingestemd heeft met deze missie.'

Volgens Nuland bestaat er bij de publieke opinie in NAVO-landen veel onwetendheid over de operaties die de NAVO verricht, en ze zou daar graag verandering in brengen.

Nuland: 'Als Europeanen hun portemonnee open doen, staren de euro's hun in het gezicht. Zo ziet men ieder dag de betekenis van Europa. Maar hoeveel mensen beseffen wat de NAVO doet voor de veiligheid in de wereld, en voor hún veiligheid? Waarom heet de missie in Afghanistan eigenlijk ISAF [International Security Assistance Force, red.] en niet NATO Afghanistan Support Mission? Die naam mag er best opstaan. Dat is goed voor onze eigen publieke opinie, maar ook voor de mensen die we daar helpen. En we zijn het aan onze militairen verplicht dat onze bevolking waardeert wat zij en het bondgenootschap doen voor onze veiligheid.'

'Het imago van de NAVO dateert nog te veel uit de Koude Oorlog, als die gesloten monoliet met kernwapens. Het zou meer moeten weerspiegelen wat de NAVO nú is: een organisatie die vrede bewaart, militairen opleidt, humanitair werk doet en, het belangrijkste, strategische consensus tussen de bondgenoten bewerkstelligt.'

Heeft de onzekerheid over de missie die in Nederland speelde er niet mee te maken dat het Amerikaanse leiderschap in de NAVO kampt met een imagoprobleem? Nuland: 'Dat weten de Nederlanders beter dan ik. Maar het is niet toevallig dat president Bush op de eerste buitenlandse reis van zijn tweede ambtstermijn niet alleen naar Europa, maar naar Brussel kwam, eerst naar de NAVO en daarna naar de Europese Unie. Bush zei: we hebben bondgenoten nodig, partners. We hebben een sterke NAVO nodig, een sterke Europese Unie en een sterke band tussen die twee organisaties. Het staat buiten kijf dat de sfeer het afgelopen jaar sterk verbeterd is, en dat we veel en goed samenwerken.'