'Minister moet rechter respecteren'

Minister Verdonk heeft dit weekeinde felle kritiek geuit op de manier waarop het Kosovaarse meisje Taida Pasic in Nederland probeert te blijven. Verdonk mag zich verweren, maar hoogleraren pleiten voor terughoudenheid.

Het staatsrecht verbiedt minister Verdonk (Vreemdelingenzaken en Integratie, VVD) niet om informatie uit dossiers van individuele rechtszaken openbaar te maken. Dat zegt hoogleraar bestuursrecht L. Damen van de Rijksuniversiteit Groningen. 'Maar je moet als belanghebbende partij, wat minister Verdonk vaak is, niet voortdurend op de rechter willen inhakken.' En, zegt hij: 'Het woord van de rechter gaat boven dat van de minister in een concreet geschil.'

De vraag was of het wettelijk geoorloofd is dat een minister zich uitlaat over zaken die nog onder de rechter zijn - zoals die van de 18-jarige Kosovaarse Taida Pasic. Verdonk beschuldigde haar gisteren van 'misbruik van regels en mogelijk fraude' in haar pogingen een verblijfsvergunning te krijgen. Het meisje probeert in Winterswijk alsnog haar vwo-diploma te halen nadat ze eerder terugkeerde met haar ouders naar Bosnië. Twee verzoeken om een tijdelijke verblijfsvergunning werden afgewezen. De rechter bepaalde vrijdag dat de Immigratie- en Naturalislatiedienst (IND) onzorgvuldig is geweest. Eerder bepaalde de rechtbank in Groningen dat ze onterecht was vastgezet. Ook universitair docent staatsrecht J. Fleuren van de Radboud Universiteit Nijmegen stelt dat 'er in het staatsrecht geen enkele regel is die een minister verbiedt om haar mond open te treken over zaken die in de publiciteit veel aandacht krijgen.' 'Maar', zegt hij, 'naast geschreven regels zijn er ook ongeschreven regels in het recht. Noem ze maar tradities. En die zeggen dat juist een minister terughoudend moet zijn met het verstrekken van informatie uit een individueel dossier.'

Het optreden van Verdonk in de zaak van Taida is een uitvloeisel van haar beslissing, maart vorig jaar, om informatie uit dossiers van vluchtelingen openbaar gaat maken. Dat zou volgens haar bijdragen aan 'een evenwichtiger beeld en weergave van de feiten'. Te vaak werd volgens haar ten onrechte een schrijnend beeld gegeven van een asielzaak. De informatie in de media was vaak onjuist of onvolledig. Een meerderheid van de Kamer steunt die aanpak.

Volgens hoogleraar Damen mag van een minister verwacht worden dat ze zich professioneel opstelt. 'Ze staat voor een beleid, in dit geval het vreemdelingenbeleid. Dat ze af en toe een zaak verliest, is wellicht vervelend maar het is ook louterend. Het hoort onze rechtsstaat dat de rechter toetst of een ambtelijke organisatie, zoals de IND, wel altijd de juiste beslissingen neemt.'

Universitair docent Fleuren zegt dat 'het evident is 'dat een minister een dossier niet zo grondig kent als de rechter en dat zij bovendien ook niet op de zitting is geweest waar de rechter over alle zaken onduidelijk waren door nog eens vragen zijn gesteld.' Damen: 'Je kan wel ongelukkig zijn met de uitspraak van de rechter, maar je hebt de mogelijkheid van het hoger beroep. Daar kan je alle informatie inbrengen in een poging om alsnog je gelijk te krijgen .'