Britten trots op hun zelfbeheersing

De grote Britse kranten zijn trots op hun eigen terughoudendheid: zij hebben de controversiële spotprenten niet afgedrukt.

Zowel de Britse regering als de media hebben zich kritisch uitgelaten over de omstreden Deense spotprenten en het afdrukken ervan door Europese kranten. Ze stelden dat het geen pas geeft afbeeldingen te publiceren, waarvan een kind kon weten dat die moslims diep zouden kwetsen. Slechts enkelingen wezen erop dat de vuurproef voor de vrijheid van meningsuiting juist uitingen betreft die door anderen als beledigend worden ervaren. Geen enkele serieuze Britse krant heeft de cartoons afgedrukt en ook de televisie is spaarzaam geweest met het tonen ervan. Dat mag verrassend heten want gewoonlijk lopen de Britse media bij elke rel voorop. Van coördinatie is overigens geen sprake. Elke krant heeft zelf besloten de spotprenten niet te publiceren.

Veel commentatoren zijn ronduit trots op deze zelfbeheersing. Het verst daarin ging The Independent. Zaterdag stak die in een hoofdartikel een lofzang op het multiculturalisme af, dat sinds de aanslagen in Londen van vorig jaar juist in diskrediet was geraakt. 'Ondanks gebreken hebben de Britse instituties een grotere gevoeligheid voor cultuur dan hun tegenhangers op het continent. In Groot-Brittannië wordt algemeen erkend dat er verschil bestaat tussen het stevig ter discussie stellen van iemands geloofsopvattingen en krasse beledigingen. Dit is in niet geringe mate te danken aan onze traditie van multiculturalisme. Wij verwachten geen culturele 'integratie' van onze minderheden.'

The Guardian stelde dat de hernieuwde publicatie vermoedelijk slechts het islamitische extremisme in de kaart zou spelen. Volgens de krant is er sinds de aanslagen een toegenomen gevoeligheid jegens moslims ontstaan.

Ook een invloedrijke columnist als Simon Jenkins betoogde gisteren in The Sunday Times dat de spotprenten niets hebben te maken met persvrijheid maar die juist bedreigen. 'De beste verdediging van de vrijheid van meningsuiting kan slechts zijn om excessen daarvan te beteugelen en de hoffelijkheid te respecteren.'

Vrijdag al had minister van Buitenlandse Zaken Jack Straw de cartoons gehekeld. 'We respecteren allemaal de vrijheid van meningsuiting, maar er is geen enkele verplichting om nodeloos opruiend te zijn', aldus Straw. 'Het opnieuw afdrukken van deze spotprenten was onnodig ongevoelig, respectloos en verkeerd.'

Intussen is er een tweede debat ontstaan over de vraag of de Britse politie demonstranten moet arresteren, die spandoeken meedragen met oproepen om mensen te doden die de islam beledigen.

Woordvoerders van de Conservatieve partij hebben de politie, die vooralsnog geen arrestaties heeft verricht om de spanningen niet verder te doen oplopen, opgeroepen alsnog op te treden.