Primaten 1

In het interview met Frans de Waal (W & O, 28 jan) noemt hij twee misschien unieke menselijk eigenschappen: schuldgevoel en schaamte. Hij houdt echter de mogelijkheid open dat dit ook bij andere dieren nog eens zal worden aangetoond. Ik stel voor: kijk eens naar honden.

Wij hadden vroeger een hond die opvallend schaamte kon laten zien; ik noem een paar voorbeelden. Hij was vaak alleen en als hij dan rottigheid had uitgehaald (bijvoorbeeld de prullenmand leeggehaald of in huis gepoept) kwam hij soms duidelijk schuldbewust aankruipen, dan wisten we meteen dat er wat aan de hand was. Soms hadden we reden om boos op hem te zijn en riepen hem met zoveel woorden toe om zich te gaan zitten schamen.

Hij droop dan met hangende oren en staart tussen de poten af naar zijn mand tot de bui over was. Het kwam ook wel voor dat hij boos op ons was. Dan trok hij zich terug in zijn mand en ging kennelijk verongelijkt met zijn neus naar de hoek en zijn kont naar ons toe zitten.

Totdat hij vergeten was waar het over ging en eruit kwam om het goed te maken.

Verder hebben we nog ergens een dia waarop we hem ter gelegenheid van zijn verjaardag een feestmuts hadden opgezet: hij ziet er ongelukkig uit, volgens mij schaamde hij zich. Ik herinner me een krantenartikel over een teckel zonder achterpoten die wieltjes als prothese had gekregen. Daar werd ook vermeld dat hij zich daarover schaamde. Dit zijn interpretaties van mij en psychologen en zoölogen zullen zeggen dat dit projecties zijn. Daar wil ik iets tegen inbrengen.

Onlangs besteedde de krant aandacht aan de theorie van Darcy F. Morey dat honden gedomesticeerd zijn omdat ze zo goed zijn in sociale interactie met mensen.

Het bovengenoemde gedrag zal wel ingefokt zijn, maar het is wel gepast en relevant gedrag in een menselijke sociale context.