Meepuffen met KPN

Wat voor resultaten KPN komende dinsdag ook bekend zal maken, nu al is duidelijk dat er nieuwe tijden zijn aangebroken bij het telecombedrijf. Het is alleen de vraag wie daar blij mee moeten zijn.

Naast het onverwachte vertrek van kroonprins Guy Demuynck vinden de belangrijkste veranderingen bij KPN plaats in de portemonnee. Sinds de reddingsoperatie van 2001 houdt KPN iedere dag meer geld over. Een deel daarvan gaat als dividend naar de aandeelhouders, vorig jaar volgde met Telfort de eerste grote overname.

Maar het concern geeft ook meer geld uit aan het schaarser maken van de eigen aandelen: miljarden euro's verdwenen in de inkoop en afschaffing van eigen aandelen - een populaire vorm van antiondernemen. KPN “investeert' zoveel in het eigen aandeel dat de schulden voor het eerst sinds 2001 weer oplopen. Toen bereikte de schuldenlast een recordomvang van 23 miljard euro. Onder topman Ad Scheepbouwer is dat verlaagd tot 8,2 miljard vorig jaar zomer.

Tussen maart 2004 en augustus 2005 besteedde KPN een slordige 2 miljard euro aan de inkoop van eigen aandelen. Daar is onlangs een half miljard bijgekomen. Voor kredietbeoordelaar Standard & Poor's is het aanleiding om de vooruitzichten van KPN te verlagen. Daarmee geeft het bureau een signaal aan beleggers, en met name aan kredietverschaffers, dat de risico's om aan KPN te lenen toenemen. Dat zal zich uiteindelijk vertalen in hogere tarieven aan de geldpomp.

Dat risico klemt des te meer door twee andere bedreigingen. De eerste is het gratis bellen over internet. Hoeveel geld gaat dat KPN kosten? De tweede schuilt in de hongerige durfkapitalistencommune. Doordat de Nederlandse staat zijn “gouden aandeel' voor 48 eurocent aan KPN heeft verkocht, is de belangrijkste beschermingswal van KPN tegen vijandige overnames verdwenen. Mochten investeringsmaatschappijen KPN overnemen, met hoeveel schuld zullen zij het bedrijf dán opzadelen?

Maar KPN heeft een troef. Het financiële beleid van het telecombedrijf verschilt in wezen weinig van wat investeringsmaatschappijen gewoon zijn te doen. Scheepbouwer snijdt al jaren rigoureus in de kosten, een belangrijk kunstje van investeerders. En door met de financiering scherper aan de wind te zeilen, vergroot KPN het rendement voor de aandeelhouders - ook de stiel van investeerders.

Met zulk kopieergedrag houdt KPN tegelijk de investeringsmaatschappijen op afstand. Iedere stoot lucht die KPN in zijn balans blaast gaat direct ten koste van de longinhoud van de investeerders die op KPN loeren.