KPN in de verdediging en ten aanval

Een jaar geleden presenteerde KPN een felle strategie. Bij de presentatie van de jaarcijfers komende dinsdag zal blijken of het bedrijf op schema ligt.

Een jaar geleden werden bij telecombedrijf KPN de messen geslepen. Bij de presentatie van de jaarcijfers presenteerde bestuursvoorzitter Ad Scheepbouwer een ongekend felle strategie. Het jaar 2005 zou een omslagjaar worden. Komende dinsdag moet bij de presentatie van de jaarcijfers duidelijk worden of zijn plan op schema ligt.

De pijlers onder de strategie zijn de verdediging van de traditionele diensten - bellen - en de “aanval' op de concurrentie met nieuwe diensten als televisie. Daarnaast moet er bespaard worden. Een jaar geleden werd aangekondigd dat er bij het bedrijf - dat in aantallen werknemers de laatste jaren bijna gehalveerd was - nog eens 8.000 banen zouden verdwijnen.

KPN zette afgelopen week een nieuwe stap om zijn vaste bellers - de cash cow - te behouden. De onderneming is een advertentie-offensief begonnen met Internetplusbellen: een gecombineerd abonnement voor breedbandinternet en internettelefonie, waarbij je voor een vast bedrag gratis kan bellen in daluren. Maar is ze daarmee op tijd?

Vorig jaar was het jaar van de internettelefonie-aanbiedingen van kabelbedrijven die agressief - “U heeft geen KPN meer nodig!' - werden gepromoot. Met succes, zo lijkt het. Kabelbranchevereniging Vecai schat dat per week 10.000 telefoonabonnees naar de kabel verhuizen. In dat tempo duurt het veertien jaar voor alle abonnees van KPN zijn overgestapt. In 2005 liep het aantal vaste aansluitingen sneller terug dan in 2004, dinsdag wordt duidelijk of die trend doorzet.

Met de door internetbellen verhevigde concurrentie komt de winstgevendheid van vaste telefonie in gevaar. Die liep het laatste jaar sneller terug dan het aantal aansluitingen.

Wellicht wordt duidelijk hoe de nieuwe diensten van KPN vorderen. Het afgelopen jaar is het aantal abonnees van digitale televisie via de ether van 0 tot zo'n 100.000 gestegen; KPN heeft nu een marktaandeel van 1 procent. Het bedrijf heeft verder ook niet stilgezeten. Met de voorgenomen koop van Nozema kan het de “uitrol' van digitale televisie versnellen; eind dit jaar moet heel Nederland bediend worden. En het afgelopen jaar heeft KPN honderden miljoenen geïnvesteerd in adsl2+: de snellere versie van adsl (snel internet via de telefoonlijn), die ook geschikt is om digitale televisie door te geven. Het is de bedoeling dit voorjaar in een deel van Nederland een pakket van vijftig zenders aan te bieden. Eerst werd gesuggereerd dat de introductie al in 2005 zou zijn.

Andere nieuwe diensten moeten nog komen. KPN heeft aangekondigd dit kwartaal videotelefonie te introduceren voor klanten die een abonnement hebben op Internetplusbellen. Ook televisie voor op de mobiele telefoon staat gepland voor dit jaar.

Of en hoeveel geld wordt verdiend met nieuwe diensten die er al wel zijn - zoals videobellen voor de mobiele telefoon - is tot nu toe onbekend. Bij de mobiele divisie komt ongeveer 15 procent van de inkomsten per beller uit andere diensten dan spraak, maar dit zijn voor het overgrote deel sms-tekstberichten. Ook de inkomsten uit televisie werden tot nu toe niet apart gerapporteerd. Hoe dan ook zullen die inkomsten voorlopig verwaarloosbaar blijven. Televisie is voor KPN vooral een manier zijn vaste bellers te behouden. Want digitale tv is goedkoop (7,95 euro per maand), maar alleen als daarbij nog andere diensten van KPN worden afgenomen.

Beleggers zullen dinsdag vooral willen weten hoe het gaat met E-Plus, de Duitse divisie van KPN. Voor E-Plus, dat in omzet groter is dan KPN's mobiele divisie in Nederland, is een nieuwe strategie aangekondigd. Een nieuwe topman moest met meer winkels voor meer klanten en inkomsten zorgen. Want E-plus is de derde aanbieder van Duitsland, maar wordt op de hielen gezeten door O2. Volgens analist Jaap Barendregt van FBS Bankiers hebben alle andere mobiele aanbieders in Duitsland in het vierde kwartaal abonneegroei gerapporteerd. Het is de vraag of dit ten koste is gegaan van E-Plus.