De lezer schrijft over branchevervaging en brieven

1 Steeds vaker worden de pagina's van NRC Handelsblad in beslag genomen door paginagrote advertenties betreffende producten die door de uitgever aan de man moeten worden gebracht. Een onwaarschijnlijk aantal cd's van bekende componisten voor een habbekrats.

Vervolgens koopt men jaren geen cd's meer bij de vakhandel. Gratis adverteren en vervolgens de gespecialiseerde vakhandel het brood uit de mond stoten. Nu is het goede boek aan de beurt (6 bekende titels) voor een prijs waarvoor de kwaliteitsboekhandel ze niet kan leveren. Deze vorm van branchevervaging is mij niet alleen zeer onsympathiek, maar ontneemt de goede vakhandelaren de mogelijkheid door kennis en kunde de klanten terzijde te staan.

Het enige wat rest is niet meer de krant te kopen maar Google-nieuws te raadplegen. Is ook veel goedkoper.

G.W. Feith Bennekom

2 In deze rubriek van 28 januari gaat Folkert Jensma in op een inzending van Piet de Geus (Vledderveen). Vaak reageren ingezonden brievenschijvers op iets wat volgens hen door de in de krant geplaatste stukken te eenzijdig behandeld is. Vervolgens krijgt hij (en niet alleen hij) vaak de standaardreactie: “we krijgen zoveel brieven... wij moeten een selectie maken.“ Dat begrijpt iedereen. Maar de lezer verwacht dan dat ten minste uit die vele brieven ook enige geplaatst worden die overeenstemmen met zijn kritiek, en niet alleen maar reacties die betreffende eenzijdige visie ondersteunen.

Helaas gaat Jensma hier niet op in. De vraag was niet zozeer: kunt u alle brieven plaatsen? De vraag was: kunt u plaats reserveren voor brieven die een afwijkende mening vertolken. Anders geformuleerd: zijn de geplaatste brieven een afspiegeling van wat ingezonden wordt of van wat de redactie kiest?

P.M. van Dijk Blitterswijck

De krant antwoordt

Zijn boek- of cd-aanbiedingen in de krant een bedreiging voor de vakhandel? En hoe verhoudt zich dat tot het voordeel dat de klant heeft van deze aanbiedingen? En tot het profijt van de uitgever, gebaseerd op inkoopkorting die deels wordt doorgegeven aan de krantenlezer? En tot het voortbestaan van de krant die teruglopende advertentie-inkomsten zo compenseert?

Uiteraard is niemand verplicht via de krant boeken en cd's te kopen. Voor “branchevervaging' zijn twee partijen nodig: naast de aanbieder ook een vrager. Als de lezer de belangen van de vakhandel aan het hart gaan, dan kunt u beter niet via de krant kopen. Maar ook niet via internet. Ook dat is marktwerking. Overigens is die marktwerking voor boeken niet volkomen. De krant is wettelijk (!) verplicht alleen kortingen te bieden die de boekhandel ook biedt. Wie met de bon uit de krant naar een boekhandel gaat krijgt ze daar voor dezelfde prijs mee, mits ze daar op voorraad zijn. De meerwaarde van zo'n boekenpakket via de krant zit in de Leesclub die de bijlage Boeken erbij organiseert. En natuurlijk in het gemak. Niet alle lezers hebben zo'n boekhandel in de buurt. Voor cd's en dvd's ligt het anders. Daar mag de krant wel op prijs concurreren met de vakhandel. Dat kan overigens ook positieve neveneffecten hebben. De goedkope Mahler-cd werd vorig jaar zoveel gekocht dat de kleine markt voor Mahler verbreed werd. Daarvan kan de vakhandel op termijn weer profiteren. Ook de talloze recensies in de krant komen natuurlijk de aanschaf van cultuurdragers ten goede, waarvan de krant maar een zeer beperkt deel zelf aanbiedt.

Mijn conclusie is dat ik niet vind dat de krant op dit punt een extra ethische afweging hoeft te maken. Ook de krant is een bedrijf dat zich niet uit de markt wil prijzen en dus omzet moet behalen. In onze taxatie denken we de band met de lezer eerder te versterken met aantrekkelijke aanbiedingen dan de lezer er door van ons te vervreemden. En als we dat fout zien corrigeert de markt ook ons. Hetzij via toeloop naar Google News, dan wel doordat de redactie verandert in een magazijn van onverkochte boeken en platen. Maar dat is niet het geval.

De geplaatste brieven zijn inderdaad een afspiegeling van wat ingezonden wordt. Maar daarmee is niet gegarandeerd dat in de brieven ook steeds beide zijden van het debat worden belicht. Soms zijn lezersreacties over de volle breedte “pro' en zijn reacties “contra' afwezig. Ook dat wordt dan weerspiegeld in de brievenrubriek, die dus wel moet meewaaien met de wind die uit de lezersbrieven opsteekt.

Nieuwe kwesties: lezerschrijft@nrc.nl