Wonen in rust, ruimte en vliegroutes

Waar winden stedelingen zich over op? Lelystad is ongerust over uitbreiding van het zakenvliegveldje tot volwaardige satelliet van Schiphol.

'We zijn bedonderd', zegt Herman van Vugt uit Lelystad. Luc Baaten: 'We zijn hier komen wonen omdat ons rust, ruimte en groen was beloofd. Straks zitten we in de herrie.' Ank van Rijnsoever: 'We zijn belazerd. Als ze mij hadden verteld dat het vliegveld zou gaan uitbreiden, was ik hier nooit komen wonen.'

Lelystad Airport wordt de komende twee jaar verbouwd van een business airport voor zakenjetjes tot een regionaal vliegveld dat de luchthaven Schiphol kan ontlasten. De enige start- en landingsbaan wordt verlengd voor meer en grotere toestellen die vooral Europese chartervluchten gaan maken.

Dezer dagen ligt de zogenoemde startnotitie ter inzage, met daarin enkele toekomstige vliegroutes. Eén daarvan loopt over het Bovenwater. Aan deze recreatieplas heeft bewoner Herman van Vugt enkele jaren geleden zijn droomhuis gebouwd. Van Vugt wijst naar de hemel en trekt een denkbeeldige streep vanuit de richting van het vliegveld, over het water, langs zijn huis, richting IJsselmeer. 'Zo gaan ze vliegen.' Van Vugt heeft vorig jaar een pamflet verspreid in de buurt. Is uw huis nog verkoopbaar? staat erboven. 'Kwam ook u hier wonen om de beloofde natuurwaarden? Laat u niet bedotten met mooie woorden en onbegrijpelijke cijfers.' Hij heeft samen met de bewoners Luc Baaten, Ank van Rijnsoever en Bart Visscher de gemeenteraad aangezet tot het uitschrijven van een raadplegend referendum. Dit 'burgerinitiatief' is vorige week weggestemd. 'Heel jammer.'

De bevolking van Zuidelijk en Oostelijk Flevoland is volgens een peiling verdeeld. Een kleine meerderheid is vóór de uitbreiding van Lelystad Airport, mits die leidt tot extra werkgelegenheid. Daarover is onzekerheid. Er ligt een onderzoek dat spreekt van minimaal achthonderd banen per miljoen passagiers. De luchthaven wil uitgroeien naar drie tot vier miljoen passagiers. Van de nieuwe banen zouden vooral jonge mensen met een lagere opleiding uit Lelystad kunnen profiteren. Tegenstanders geloven daar niet in. 'Als je een tehuis voor ouden van dagen neerzet, heb je meer werkgelegenheid dan dat hele vliegveld oplevert', aldus de Verontruste Inwoners van Flevoland (VIVF) dinsdag op een hoorzitting. Bewoner Luc Baaten: 'We hebben veel werklozen, dus als er over banen wordt gesproken, komt dat aan. Maar het is gebakken lucht.'

Natuurlijk komen er banen bij, zegt commercieel manager Pieter van der Ham van Lelystad Airport, en niet zo'n beetje ook. Alle vluchten zorgen voor werkgelegenheid, vakantievluchten misschien nog meer dan zakenvluchten. 'Zakenmensen willen instappen en wegwezen. Voor leisure passagiers begint het plezier van de reis op een luchthaven.' Hoe groot de totale economische impuls zal worden, hangt volgens hem af van het enthousiasme waarmee Lelystad de uitbreiding aangrijpt om bedrijven te interesseren voor het gebied in de omgeving van de luchthaven. 'Dit wordt een toplocatie.'

Het felle verzet tegen de plannen, kan naar de indruk van de luchthaven iets te maken hebben met het feit dat de gemeente de uitbreiding niet nadrukkelijk heeft 'gecommuniceerd' naar de burgers. 'Dat had men wellicht eerder kunnen doen', zegt Pieter van der Ham. De gemeente Lelystad wijst de kritiek van de hand. PvdA-wethouder Tjeerd van der Zwan: 'Ik wil niet de schuld bij een ander leggen, maar het is heel lang niet duidelijk geweest wat de luchthaven precies wilde.'

Van der Zwan doet zelf ook onderzoek naar het draagvlak bij de bevolking. Bezoekers van zijn eigen website kunnen hun mening geven over de vraag: 'Moet Lelystad Airport zich ontwikkelen tot een belangrijke regionale luchthaven en plaats bieden aan goedkope vakantie vluchten'. Antwoord één: 'Jazeker, want dat zal de regionale economie een enorme stimulans geven!' Twee: 'Ik weet het niet. Eerst maar eens gedegen en onafhankelijk de diverse effecten onderzoeken!' Drie: 'Nee, daar ben ik op voorhand tegen. Zo'n ontwikkeling verkwanselt ons goede en rustige woon- en leefklimaat'.

Lelystad stelt aan de uitbreiding vier voorwaarden. Vliegen geschiedt binnen de wettelijke normen. Vliegroutes lopen niet over het centrum van de stad en ook niet over het Bovenwater. Er komen minimaal achthonderd banen voor mensen uit de omgeving van Lelystad. En de infrastructuur naar het vliegveld wordt op tijd en niet op kosten van de stad aangelegd. Van der Zwan: 'Voor ons is uitgangspunt een goede balans tussen economische spin off en aantasting van het woongenot.'