Republikeinen VS kiezen Boehner als leider in Huis

De Republikeinen hebben een nieuwe leider in het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden, John Boehner (56) uit Ohio. Hij wil het corrupte imago van zijn partij veranderen.

De Republikeinen in het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden hebben gisteren John Boehner uit Ohio gekozen als hun nieuwe leider.

Boehner (56) volgt de Texaan Tom DeLay op die is verwikkeld in twee schandalen. Eén rond het witwassen van campagnegeld in Texas, een andere rond de corrupte Republikeinse lobbyist Jack Abramoff.

De verkiezing van Boehner wordt gezien als een poging van de Republikeinen zich te distantiëren van deze corruptieschandalen. De kandidaat die vooraf de beste kansen waren toegedicht, Roy Blunt uit Missouri, was de rechterhand van DeLay.

Boehner bepleitte vóór zijn verkiezing dat de Republikeinen met de aanwijzing van hun nieuwe leider zouden kunnen aantonen dat ze de corruptieschandalen serieus nemen. Dit bleek de sleutel voor zijn overwinning.

'We wilden zoveel mogelijk afstand nemen van Tom DeLay. Roy Blunt kon zijn nauwe relatie met DeLay niet te boven komen', zei afgevaardigde Joel Hefley uit Colorado na de verkiezing. 'Wij kunnen niet leven met het beeld - of de werkelijkheid - dat dit Huis corrupt is.' Het was evenmin in Blunts voordeel dat hij is getrouwd met een lobbyiste van de Amerikaanse tabaksindustrie.

Boehner wil dat individuele Congresleden minder mogelijkheden krijgen om delen van de federale begroting te bestemmen voor aparte, door Congresleden zelf omschreven projecten. Dit zogeheten 'oormerken' beleefde onder DeLay een sterke groei. Het wordt inmiddels gezien als erg corruptiegevoelig, omdat lobbyisten de steun van slechts één corrupt Congreslid nodig hebben om geld los te weken.

Met de verkiezing van Boehner, Congreslid sinds 1990, zal de inhoudelijke positie van de Republikeinen in het Huis nauwelijks veranderen, zo is de verwachting. Boehner heeft, net als zijn voorganger DeLay, een sterk conservatief imago. Zijn kiesdistrict in Ohio geldt als een van de meest Bush-getrouwe van het land.

Boehner heeft in de afgelopen jaren als voorzitter van de onderwijscommissie niettemin laten zien dat hij in staat is over partijgrenzen heen politieke afspraken te maken. Hij wordt door collega's gekenschetst als een aardige kerel, gemakkelijk in de omgang. Voordat hij in 1990 de politiek inging, had Boehner een plastics- en verpakkingenfabriek. Boehner is geboren in Cincinnati en komt uit een gezin van twaalf kinderen.

Hij beleefde zijn politieke opkomst onder de vleugels van Newt Gingrich, nadat deze in 1994 de Republikeinen een meerderheid in het Huis bezorgde. Boehner behoorde tot de intimi van Gingrich. Diens val in 1998 betekende ook voor Boehner een vertrek uit de top van de Republikeinse partij.

Sceptici zeggen dat Boehner minder vernieuwend is dan hij suggereert. In 1995 was hij verwikkeld in een affaire met lobbyisten: hij deelde cheques van de tabaksindustrie uit aan collega's. Later bood kettingroker Boehner hiervoor zijn excuses aan.

Critici wijzen er ook op dat de verkiezing van Boehner allerminst betekent dat de entourage van DeLay is uitgespeeld. Blunt blijft onder Boehner dezelfde functie bekleden die hij onder DeLay had: als chief whip waakt hij over de fractiediscipline van de Republikeinen in het Huis. Hetzelfde geldt voor Dennis Hastert, de voorzitter van het Huis en ook een protégé van DeLay.

En net als DeLay had zowel Blunt als Hastert in het verleden nauwe - financiële - relaties met de corrupte lobbyist Jack Abramoff. Die is aangeklaagd wegens mogelijke omkoping van Congresleden. Het is evenwel niet bekend of Blunt en Haster in deze zaak vervolgd zullen worden.