DNB kon het faillissement niet stoppen

De Nederlandsche Bank (DNB) heeft niet kunnen voorkomen dat Van der Hoop Bankiers in december 2005 failliet is gegaan. Dat schrijft minister Zalm van Financiën (VVD) in een brief aan de Tweede Kamer.

Het toezichtsysteem in Nederland, schrijft de minister in een reactie op vragen van de vaste kamercommissie van Financiën, biedt 'geen garantie tegen faillissement' van banken.

Zalm baseert zich in zijn brief op een rapportage van De Nederlandsche Bank over het faillissement van Van der Hoop, dat op 16 december werd uitgesproken. DNB schrijft daarin dat zij als toezichthouder de bank al vanaf 1996 in de gaten heeft gehouden uit 'ongerustheid' over onder meer de kwaliteit van het management en de interne controle. De toezichthouder vraagt zich met name af of Van der Hoop de 'ontstuimige groei' van eind jaren negentig organisatorisch aankon.

Na aanvankelijke 'spanningen' tussen DNB en de directie van Van der Hoop over de intensieve bemoeienis door DNB, neemt in de loop van 2003 de 'verhoogde toezichtintensiteit' af.

Pas in mei 2005 ontstaat een crisissituatie bij Van der Hoop als een voorgenomen overname door het Rotterdamse vastgoedbedrijf LSI wordt afgeblazen en een forse belastingaanslag voor een miljoenenverlies zorgt. DNB overweegt begin juli om uitstel van betaling aan te vragen. Door liquiditeitssteun van zowel De Nederlandsche Bank als van een consortium van banken is dat uiteindelijk niet nodig.

Die verregaande maatregel, het aanvragen van een Noodregeling, wordt uiteindelijk wel op 9 december genomen, als opnieuw een overname van Van der Hoop niet doorgaat (door Bank DeGroof). Een week later volgt faillissement.

Minister Zalm deelt de conclusie van DNB dat 'extra toezichtsinstrumenten' het bankroet niet hadden kunnen voorkomen. Ook oordeelt hij dat het faillissement van Van der Hoop 'het vertrouwen in het Nederlandse bankwezen' niet heeft aangetast.

Tweede-Kamerlid Heemskerk (PvdA) vindt het antwoord van de minister 'teleurstellend en oppervlakkig'. Hij wil dat financiële experts het faillissement nader onderzoeken, voordat de Kamer de door Zalm voorgestelde nieuwe Wet financieel toezicht bespreekt. Volgens hem heeft het faillissement 'natuurlijk impact op het Nederlandse financiële stelsel'.