Nieuw type vaccin tegen H5N1-griep

Virologen hebben een vaccin tegen het vogelgriepvirus H5N1 ontwikkeld dat een sterkere immuunrespons opwekt dan bestaande vaccintypes, en dat tijdens een pandemie sneller kan worden geproduceerd.

Het vaccin, gemaakt door van Amerikaanse overheidsinstituut Centers for Disease Control, werkt bij muizen, maar is nog niet op mensen getest. Het onderzoek is vandaag gepubliceerd in het medische tijdschrift The Lancet.

Huidige griepvaccins hebben een productietijd van een half jaar, met de nieuwe techniek wordt dat een week of vijf - cruciale tijdwinst bij een pandemie. Met massaproductie kan pas worden begonnen nadat een pandemie is uitgebroken, omdat een vaccin exact op het virustype moet worden afgesteld.

Met de huidige techniek wordt het vaccin in eieren geproduceerd, waarbij voor elke inenting één ei nodig is. Het vaccin dat nu door de Amerikanen wordt ontwikkeld, kent een heel andere aanpak. Delen van het vogelgriep-DNA zijn in een verkoudheidsvirus ingebouwd. Deze techniek is sneller; het wordt in cellen gekweekt. Ander voordeel is dat het immuunsysteem sterker reageert op het vaccin. Het lichaam maakt niet alleen antistoffen aan, maar ook witte bloedcellen die het virus aanvallen. Een Amerikaans vaccinbedrijf toonde vorig jaar aan dat een dergelijk vaccin, maar dan tegen gewone griep, veilig is voor mensen.

Diverse vaccins zijn nu in ontwikkeling om mensen te beschermen tegen de vogelgriep. Sommige daarvan worden al op mensen getest, maar aan de samenstelling wordt nog gesleuteld. Hierbij gaat het echter om vaccins die op de klassieke manier worden gemaakt, uit een geïnactiveerd vogelgriepvirus.

Andere laboratoria werken intussen, net als de Amerikanen, aan griepvaccins waarvoor griep-DNA in een ander virus (verkoudheidsvirussen, maar ook andere) is ingebouwd. Ook die geven een 'dubbele' immuunrespons, maar ze zijn nog niet met H5N1-vogelgriep getest.

Tegelijkertijd zijn er laboratoria bezig om de productietijd van 'klassieke' vaccins te verkorten. Het bedrijf Solvay maakt op proef vaccins in hondenniercellen in een fabriek in Weesp.

Overigens is een tweede groep Amerikaanse laboratoria deze week met hetzelfde idee gekomen als de Centers for Disease Control, in het tijdschrift Journal of Virology. Een van de onderzoekers werkte mee aan beide studies.