'Maatwerk voor twee weekjes Italië'

Het succes van klant Tomtom verleidde ook Tele Atlas, mondiaal marktleider in digitale informatie voor autonavigatiesystemen, om naar de Amsterdamse beurs te gaan. Maar de eerste winst moet na 22 jaar nog komen.

Doodmoe wordt Alain De Taeye telkens weer van de vraag waarom zijn bedrijf 22 jaar na de oprichting nog steeds geen winst maakt. Maar de topman van Tele Atlas, wereldmarktleider in digitale kaartinformatie voor autonavigatiesystemen, blijft het geduldig uitleggen: dat het bedrijf geld genoeg heeft en geen schulden. Dat Tele Atlas een positieve cashflow heeft en vorig jaar zijn break-even point bereikte.

Dat het nettoresultaat nog steeds negatief is, komt door de volgens de internationale boekhoudregels verplichte afschrijvingen van de databases. Dat de aandeelhouders, onder wie veel participatiemaatschappijen en De Taeye zelf, het nog steeds zien zitten met Tele Atlas, heeft alles te maken met de groeimarkt waarop het bedrijf opereert. 'Tien jaar geleden was dit nog een riskante business, maar die fase ligt nu ver achter ons', aldus De Taeye.

Het is de door analisten verwachte omzetgroei van ruim 20 procent in de komende jaren die Tele Atlas, dat al sinds 2000 een notering aan de beurs in Frankfurt heeft, eind vorig jaar deed besluiten naar de Amsterdamse beurs te gaan. Ook de beursgang van navigatiesystemenbouwer Tomtom, een klant van Tele Atlas, en andere technologiebedrijven speelde een rol.

De opbrengst van 150 miljoen euro wordt gebruikt voor onder meer acquisities in Oost-Europa, Zuidoost-Azië en Zuid-Amerika, gebieden die deels of nog niet in kaart zijn gebracht door Tele Atlas en waar wel steeds meer vraag naar is. 'Met acquisities hoeven we niet vanaf nul te beginnen. Anders duurt het weer twintig jaar voordat je winstgevend bent', aldus De Taeye. 'Een voordeel is ook dat je met een overname een klantennetwerk koopt. Het gaat gewoon allemaal veel sneller dan zelf iets opzetten.'

Binnen drie jaar wil Tele Atlas de belangrijkste gebieden in Azië en Zuid-Amerika in zijn bestand hebben. Van veel gevraagde landen als China, Korea, Thailand, Maleisië en Mexico bestaat nog geen informatie voor digitale navigatie. Daar komt bij dat er in die landen juist veel navigatiehardware wordt gemaakt, door fabrikanten als het Taiwanese Mitac. In Europa was de situatie precies andersom toen Tele Atlas medio jaren tachtig begon, vertelt De Taeye: de software was er wel, maar de toepassingsmogelijkheden waren er niet. 'En dus was er ook geen vraag naar onze producten. Alleen nutsbedrijven en busbedrijven gebruikten onze diensten om onderhoud of buslijnen te plannen. Jarenlang was het daardoor gigantisch afzien en veel voorfinancieren.'

Ooit zal de hele wereld digitaal in kaart gebracht worden, aldus De Taeye, maar zo ver is het nog niet. 'Dat moet samengaan met commerciële ontwikkeling.' Zo zal ook niet heel Zuidoost-Azië de komende drie jaar worden gedekt. 'Alleen heel China in een digitale database zetten kost al veel meer dan drie jaar.' Dus eerst maar de grote steden en het hoofdwegennet. 'Met 20 procent van het oppervlak van het land kun je 80 procent van de markt bedienen.'

West-Europa is praktisch volledig digitaal in kaart gebracht, maar de kaartenmakers zijn nog bezig met delen van Oost-Europa. In 2004 kocht Tele Atlas voor 100 miljoen dollar het Amerikaanse bedrijf Geographical Data Technology (GDT), om ook de Amerikaanse markt beter te kunnen bedienen. Die markt is kleiner dan de Europese, aldus De Taeye. 'Amerikanen hebben minder behoefte aan een navigatiesysteem in hun auto, omdat het stratenpatroon qua vorm- en naamgeving veel eenvoudiger is dan het Europese.

'Bovendien heeft de Amerikaanse automobielindustrie haar producten lange tijd zo eenvoudig en dus goedkoop mogelijk willen houden om de concurrentie uit Azië het hoofd te kunnen bieden. Daar hoorde geen navigatiesysteem bij, waardoor de Amerikaanse vraag naar digitale kaarten nog altijd achterloopt.' Waar in de VS wel steeds meer behoefte aan is, zijn digitale kaarten met points of interest: een koffiebar, een Mexicaans restaurant, een hamburgertent.

Tele Atlas zal naar verwachting maximaal kunnen profiteren van de groeiende vraag naar digitale kaartinformatie, omdat er maar één serieuze concurrent is: het Amerikaanse Navteq, dat net iets groter is op het gebied van ingebouwde autonavigatiesystemen. Is dat gebrek aan concurrentie niet merkwaardig op zo'n aantrekkelijke markt? 'Niet als je bedenkt dat je jaren en jaren bezig bent om quitte te spelen', legt De Taeye uit. ' Het duurt namelijk enorm lang om al die gegevens te verzamelen. Een bedrijf in digitale kaartinformatie zet je niet even snel op.' Bovendien verandert de markt snel door de komst van nieuwe technologie. Zo zal de gebruiker binnen afzienbare tijd online informatie via zijn mobiele telefoon en palmtop kunnen opvragen en per aanvraag betalen.

De groei van die markt voor persoonlijke navigatie schat Tele Atlas op meer dan 50 procent per jaar. De frequentie waarmee digitale informatie wordt ververst, ligt nu op viermaal per jaar en stijgt snel. De Taeye: 'Op een bepaald moment zullen onze databanken online zijn en alle informatie per direct worden aangepast en verkrijgbaar zijn, bijvoorbeeld via een abonnement of betaling per opgevraagde informatie. Dan kun je maatwerk gaan aanbieden: bijvoorbeeld aan iemand die slechts veertien dagen per jaar digitale kaartinformatie van Italië nodig heeft.'

Pioneer brengt dit jaar een navigatiesysteem met harde schijf voor de auto op de markt waarmee wijzigingen in het wegennet automatisch doorgestuurd worden. Het aantal fouten - een veel gehoorde klacht over navigatiesystemen - wordt daarmee tot een minimum beperkt en de prijs (nu nog ruim 100 euro voor een nieuwe cd met digitale kaarten) wordt aantrekkelijker.

De papieren kaart voor in het dashboardkastje zal niet verdwijnen door de groeiende markt voor digitale geografische informatie, denkt De Taeye. Zo werkt Tele Atlas samen met de Franse kaartenmaker Michelin, dat voor zijn digitale routeplanner Via Michelin de informatie bij Tele Atlas koopt.

'Een papieren kaart biedt veel beter overzicht dan dat schermpje in je auto. En als je een uitstapje plant, pak je toch die papieren kaart. Het is eigenlijk een heel ander product.'