Fout signaal

Roemenië en Bulgarije zijn landen die geografisch en historisch bij Europa horen. Ze hebben, zoals dat heet, een 'Europese roeping' en gaven jaren geleden al te kennen dat ze tot de Europese Unie willen toetreden. Over minder dan een jaar, op 1 januari 2007, is dat het geval - als de twee tenminste niets meer in de weg wordt gelegd en ze aan de eisen hebben voldaan die de EU aan toetreding stelt.

Wat Nederland betreft zijn ze welkom als nieuwe EU-lidstaten. Gisteren stemde een ruime meerderheid van de Kamer in met hun toetreding. Alleen het CDA als grootste regeringspartij, de SP en de Groep Wilders hebben aangekondigd aanstaande dinsdag te zullen tegenstemmen.

Deze tegenstemmers hebben gelijk. Het zou beter zijn als de toetreding op z'n minst wordt vertraagd. Er bestaan te veel twijfels over belangrijke kwesties als corruptiebestrijding en handhaving van de rechtsstaat. De kans is groot dat Roemenië noch Bulgarije binnen elf maanden orde op zaken heeft gesteld. Daarom zou de clausule die uitstel mogelijk maakt, in werking moeten worden gezet. Het toetredingsverdrag met beide landen biedt daartoe de mogelijkheid. Ze moeten dan een jaar langer in de wachtkamer blijven. Gezien de ernst van de twijfels is dat eigenlijk ook nog te kort, maar de signaalwerking van zulk uitstel zou in elk geval groot zijn. Het verhoogt de druk op de landen om haast te maken met het verhelpen van de lacunes in hun justitiële systemen en in hun aanpak van de min of meer geïnstitutionaliseerde omkoperij.

Vooral dat laatste blijft een groot probleem. Nog maar ruim een jaar geleden noemde oud-eurocommissaris Bolkestein Roemenië 'totaal corrupt” en meldde de algemeen gerespecteerde organisatie Transparancy International dat dit land het meest corrupte van Midden-Europa is. Er zijn geen aanwijzingen dat de situatie sindsdien ingrijpend is veranderd. In mei rapporteert de Europese Commissie erover. Het zou gepast zijn geweest als de Tweede Kamer in elk geval die bevindingen had afgewacht.

Het is jammer dat CDA, SP en Wilders er niet in zijn geslaagd de rest van de Kamer te overtuigen. Opmerkelijk is de opstelling van de christen-democraten wel, omdat deze lijnrecht ingaat tegen die van het kabinet en die van de 'eigen' bewindsman, minister Bot. Dat mag 'dualisme' zijn, het is ook een merkwaardige vertoning. Het gaat hier tenslotte niet om een niemendalletje, maar om een kernkwestie als de uitbreiding van de Europese Unie. Het is mogelijk dat de CDA-fractie met haar rebellie preludeert op die grotere en omstredener toetreding - die van Turkije.

Betrekkelijk geruisloos heeft Nederland ermee ingestemd dat EU-lidmaatschap van Roemenië en Bulgarije een vanzelfsprekende zaak is. Als nu íéts de les was van de afgelopen jaren, dan is het wel dat het electoraat zo'n houding niet waardeert. Beginselvastheid is juist in dergelijke zaken eerder gewenst dan het vriendelijke pappen en nathouden waarin, als het om Europa gaat, ook nationale parlementen nog wel eens uitblinken. Corrupte landen met deels falende rechtssystemen horen niet in de Unie thuis. Die moeten eerst hun zaken op orde brengen.