Commissaris Wallström wil beter Europees nieuws

De Europese Commissie wil zich beter aan het publiek verkopen. Daarvoor wordt de bestaande nieuwszender uitgebreid. Brusselse bestuurders en voorlichters zijn opgetogen.

Groot nieuws gisteren in Brussel. Margot Wallström, de vice-voorzitter van de Europese Commissie, heeft een plan geschreven voor een nieuw Europees communicatiebeleid. Daar was lang naar uitgekeken - in Brussel. De aanleiding was er belangrijk genoeg voor: het Franse en Nederlandse 'nee' tegen de grondwet vorig voorjaar. Het was dan ook dringen bij de veiligheidspoortjes van het gebouw waar Wallström gistermiddag meedeed aan een debat. Maar in het plan stond weinig concreets.

Margot Wallström, een Zweedse, is de Wouter Bos van de Europese Commissie. Ze zegt dat Europa beter moet luisteren naar de wensen van gewone mensen. Binnenkort wil ze een website openen waarop burgers kunnen vertellen wat ze van het Europese communicatiebeleid vinden.

Maar Europa moet niet alleen beter luisteren, het moet ook nóg beter gaan uitleggen. Daartoe wordt Europe by Satellite (EbS) uitgebreid. Die voorziet de media dagelijks van beeld en geluid bij gebeurtenissen in Brussel. EbS is nu al voor iedereen te volgen via internet. Maar een echte Europese nieuwszender mag het niet worden. Wallström realiseert zich dat ze dan het verwijt zou krijgen propaganda te bedrijven.

'Het is niet bepaald rocket science”, zegt Claes de Vreese, hoogleraar politieke communicatie aan de Universiteit van Amsterdam en een van de deelnemers aan het debat. De Vreese, een Deen met een Nederlandse vader, vindt het heel goed dat er nu een commissaris is die nadenkt over communicatie. 'Maar men loopt hier wel ongeveer tien jaar achter op de wetenschappelijke literatuur.'

Zo zegt Wallström dat ze wil werken aan een 'Europese publieke ruimte', waar het debat over de toekomst van de EU zou moeten plaatsvinden. Claes de Vreese, die onderzoek deed naar de wisselwerking tussen politiek, journalistiek en publieke opinie in verschillende landen, ziet daar weinig in. 'De laatste vijf jaar is er veel empirisch onderzoek gedaan. En daar uit blijkt: er is niet zoiets als een pan-Europese publieke ruimte. Initiatieven voor pan-Europese media zijn allemaal faliekant mislukt. Niemand kocht de The European, de krant, niemand kijkt naar Euronews, de televisiezender. Dat is een feit. En het is ook niet iets wat zich gaat ontwikkelen in de komende jaren. Je ziet hooguit dat nationale debatten een Europees tintje krijgen.'

Wat mist u in het plan?

'De erkenning dat Europa een politiek project is. Politiek betekent: debatten, conflicten. Maar men probeert hier vaak te ontkennen dat er conflicten zijn. Ik denk dat dat een onderschatting is van de burger. Natuurlijk kan die begrijpen dat er verschillende standpunten zijn. En natuurlijk is de eindconclusie een compromis. Dat kan niet anders.'

Wat zou je dan met die verschillende meningen moeten doen?

'Aandikken.'

Nieuws is meestal slecht nieuws?

'Ja, de aanwezigheid van verschillende standpunten levert nieuws op, levert publieke discussie op. Maar is dat negatief? Ja, het is natuurlijk riskant. Je kan een grote discussie krijgen die eindigt met een niet-Europees standpunt. Maar dat is nou het risico van het politieke spel.'