Shoppen in business courses

Veelbelovende studenten rechten, economie of accountancy kunnen hun agenda vol plannen met buitenlandse reizen. Bedrijven concurreren op de markt van jong talent.

Anne Schreuder (25) studeerde rechten en kunstgeschiedenis. Zij ging achtereenvolgens op master class naar Londen met het advocatenkantoor Clifford Chance, naar New York met De Brauw, naar Riga in Letland met een kleiner advocatenkantoor en met Shell naar Gourami in Portugal.

Schreuder behoort tot de uitdijende groep uitverkorenen die op kosten van grote kantoren in het buitenland in de watten worden gelegd, én kritisch worden geanalyseerd.

Ze heten business course, masterclass of select class. Het zijn groepjes van ongeveer twintig studenten die na een korte voorbereiding vertrekken naar een exotische locatie buiten Nederland. Een aantal even zorgvuldig uitgezochte medewerkers van het kantoor en enkele recruiters vergezellen hen.

Studenten werken tijdens de reis aan een praktijkgerichte casus en worden beoordeeld op hun prestaties. Het aanbieden van dergelijke cursussen in het buitenland is voor veel kantoren en bedrijven noodzaak geworden.

Sacco van de Velde, consultant bij recruitmentbureau Ebbinge & Company, werft studenten voor een groot aantal bedrijven. Volgens hem worden deze cursusreizen steeds vaker georganiseerd, en moet dat ook.

Van de Velde: “De arbeidsmarkt wordt krapper. Kantoren moeten weer moeite doen om hoogwaardig talent te vinden en aan zich te binden. Bovendien heeft iedereen in de slechtere economie minder mensen aangenomen. Nu de vraag weer groter wordt, moeten ze dus én extra aannemen, en een achterstand inhalen. Het aanbod is daarnaast iets kleiner: er studeren minder mensen af.“

Het nieuwe studiestelsel dwingt kantoren tot de organisatie van meer business courses, meent Anne-Marie Dijkhorst, recruiter bij Loyens & Loeff. In de bachelor-masterstructuur is weinig en soms zelfs geen ruimte ingebouwd om stage te lopen. Zelf tijd hiervoor inruimen is geen optie: bij vertraging lopen bachelor-studenten het risico niet direct door te kunnen stromen naar hun masteropleiding.

De reis van advocatenkantoor De Brauw Blackstone Westbroek duurt ruim een week. Er zijn ook business courses van drie dagen. Deze korte reizen zijn voor studenten, als kennismaking met een kantoor, beter in hun rooster te plannen dan een stage, die zeker acht weken duurt. “Als studenten al stage willen lopen, kiezen ze massaal voor de zomer“, zegt Dijkhorst. “Maar juist in die maanden hebben wij een beperkt aantal plaatsen.“

Het zijn geen snoepreisjes, zo wordt met klem beweerd. “Zo zijn business courses niet bedoeld“, zegt Dijkhorst. “We gaan ook alleen naar landen waar een vestiging van ons kantoor zit.“

Volgens Dijkhorst roepen veel mensen aan het begin van hun carrière dat ze graag naar het buitenland willen. Maar als ze twee jaar bezig zijn, “ziet het plaatje er vaak heel anders uit“, zegt ze. Dan hebben ze een vriend of vriendin die niet mee wil, of ze hebben net een huis gekocht. Het buitenland is dan opeens veel minder vanzelfsprekend.

Dijkhorst: “Het is voor ons kantoor echt belangrijk dat werknemers naar het buitenland gaan.“ Werknemers van Loyens & Loeff kunnen bijvoorbeeld komen te werken in Genève, deze maand de bestemming van de business course “Case Fondue', bedoeld voor studenten belastingrecht of economie. “Dit is voor ons de kans om te laten zien hoe het er op zo'n kantoor in het buitenland aan toe gaat.“

De concurrentie overziend zegt ze: “Voor fiscaal recht heb je aan de ene kant de traditionele advocatenkantoren en aan de andere kant de Big Four: KPMG Meijburg, PricewaterhouseCoopers, Deloitte en Ernst & Young. Als je kijkt wat zij allemaal organiseren, daar kunnen wij niet tegenop.“

Zo neemt belastingadvies- en accountantskantoor Ernst & Young in mei studenten international business of bedrijfseconomie mee naar Sint Petersburg. Het programma is nog geheim, maar bevat “alle bekende bezienswaardigheden“ in de stad.

Recruiter van Ernst & Young Anouk Scheffers haast zich daaraan toe te voegen: “Maar de inhoud staat voorop.“ Volgens Scheffers moet je wel duizenden kilometers afreizen om studenten je dagelijkse werk te laten zien. “Je kan natuurlijk ook met andere kantoren afspreken om gewoon in Nederland te blijven, maar met zo'n reis willen wij ook uiting geven aan het internationale karakter van ons bedrijf.“

Dat “internationale karakter' keert steeds terug. Niet alleen bij advocatenkantoor Clifford Chance, dat een select class organiseert in zijn thuishaven Londen, maar ook bij het in Nederland gewortelde De Brauw Blackstone Westbroek.

“We hebben een heel internationale praktijk, maar dat is voor een Nederlands kantoor moeilijk over het voetlicht te brengen“, zegt manager Patricia Utermark. “We laten in New York zien hoe een internationale deal tot stand komt, en we gaan ook langs bij bevriende advocatenkantoren en cliënten.“

Daarnaast zijn er ook bezoekjes aan een honkbalwedstrijd, een theatervoorstelling op Broadway en een afsluitend diner in het van de tv-serie Sex and the City bekende restaurant Tao. Wat de “fun-aspecten' van een reis naar Petersburg betreft, beaamt Scheffers van Ernst & Young: “Het is natuurlijk een lokkertje. En zo'n reis maakt indruk.“

New York maakte inderdaad indruk. Anne Schreuder: “Als ik voor de advocatuur zou kiezen, zou het De Brauw zijn.“ Toen zij naar New York gingen, leek de keuze snel gemaakt. “Ik was nog nooit in New York geweest. Give it a shot, dacht ik, wie gaat hier nou niet voor?“

Maar de meeste indruk op Schreuder maakte toch de business course van Shell. “Niet alleen van tevoren, maar ook ter plaatse werd je elk dag “assessed': wat kan ze wel, wat kan ze niet?“ Deze business class was het meest uitdagend, vond Schreuder: “Daarna wist ik zeker dat ik voor Shell ging.“

Hoewel: “Het was super dat Shell naar Portugal ging, maar soms ook best frustrerend“, lacht ze. “Je keek uit over een blauwe zee en een blauwe lucht, terwijl je de meeste tijd in een dataroom doorbracht.“ Inmiddels werkt ze voor dit bedrijf als HR Policy and Strategy Advisor in Assen.

Geen enkel bedrijf wil zeggen wat voor budgetten zijn uitgetrokken voor deze reizen. Maar de business courses werpen hun vruchten af.

Van alle mensen die de Amsterdamse vestiging van Clifford Chance de afgelopen drie jaar heeft aangenomen, heeft een kwart de select class doorlopen. Een kwart van de deelnemers van de New Yorkse business course van De Brauw uit 2004 is inmiddels bij dat kantoor komen werken. Bij Ernst & Young treedt gemiddeld de helft van de deelnemers in dienst.

Volgens de betrokken kantoren worden voor toelating tot de business courses niet alleen cv's en cijferlijsten beoordeeld. Kandidaten komen meestal ook op sollicitatiegesprek en Ernst & Young onderwerpt hen zelfs aan een intelligentietest. Toch heeft elke business course zogeheten “shoppers' aan boord: studenten die hun goede cijferlijst van een gewilde studierichting inzetten als middel om een gesponsorde reis mee te pikken, zonder dat ze werkelijk interesse hebben in het kantoor dat de reis aanbiedt.

Anouk Scheffers van Ernst & Young: “Shoppen is natuurlijk prima als je echt niet weet wat je wilt. Maar afgelopen jaar zijn er studenten geweest die in één maand naar Spanje, Londen en New York zijn geweest. PricewaterhouseCoopers kwam op 9 mei terug uit Barcelona. Wij vertrokken op 10 mei naar Londen, en vlak na onze terugkeer ging Deloitte naar New York. Sommige kandidaten hebben de hele maand mei met kantoren in het buitenland gezeten. Het zou wat oprechter overkomen als ze twee bedrijven zouden kiezen.“

“Maar“, zegt ze vergoelijkend, “het wordt studenten ook aangereikt. Dus je kan het ze niet echt verwijten.“