Koning Nepal heeft zijn eigen realiteit

Vandaag een jaar geleden trok de Nepalese koning Gyanendra de macht naar zich toe. Hij lijkt vastbesloten die in handen te houden, ondanks groeiende weerstand.

De werkelijkheid volgens koning Gyanendra van Nepal: het land was de afgelopen twaalf maanden op het juiste spoor. Sinds hij vandaag een jaar geleden de macht naar zich toe trok is het geweld van maoïstische rebellen teruggedrongen tot “sporadische criminele activiteiten“. De gemeenteraadsverkiezingen van volgende week zullen vrij en eerlijk zijn.

Gyanendra sprak het land via de televisie toe terwijl mensenrechtenactivisten en politici buiten zwarte vlaggen hesen ter gelegenheid van deze “zwarte dag“. Op 1 februari vorig jaar ontbond de koning het parlement, ontsloeg hij de regering en werd hij de facto alleenheerser. Sindsdien liet hij tegenstanders arresteren, legde hij de pers aan banden en beperkte hij burgerlijke vrijheden, zoals het recht op demonstraties. Volgens de koning was ingrijpen nodig omdat de politiek faalde in de bestrijding van het maoïstische geweld. Sindsdien komt het bewind in Nepal sterk overeen met dat van vóór de invoering van de constitutionele monarchie in 1990.

Tegenstanders zien een hele andere werkelijkheid dan Gyanendra. In de hoofdstad Kathmandu patrouilleerde vandaag het leger om protestacties de kop in te drukken. Volgens politici zijn honderden activisten in de afgelopen dagen preventief opgepakt. In 2005 vielen meer doden door maoïstisch geweld dan gemiddeld in de jaren ervoor.

Gyanendra, die zich voor het eerst in maanden rechtstreeks tot het volk richtte, trekt zich weinig aan van de onvrede onder de bevolking. In zijn toespraak zette hij onverstoord uiteen hoe hij de Nepalezen naar echte democratie zal leiden. De gemeenteraadsverkiezingen volgende week woensdag zullen de eerste stap zijn, aldus de koning. In april 2007 volgen parlementsverkiezingen en zal de democratie volledig in werking zijn.

De zeven belangrijkste oppositiepartijen zijn van mening dat Gyanendra de verkiezingen alleen heeft uitgeschreven om zijn macht te consolideren en hebben besloten tot een boycot. Honderden kandidaten voor de gemeenteraden hebben zich de afgelopen dagen teruggetrokken. Inmiddels zijn er meer verkiesbare plaatsen dan belangstellenden voor die plaatsen. Maoïsten, die sinds tien jaar een gewapende strijd voeren voor een maoïstisch-communistische staat, hebben kandidaten aangevallen en er ten minste één gedood. “De tegenstand van het volk zal intensiveren“, voorspelde een leider van de communistische partij UML vandaag aan persbureau Reuters.

Door steeds de nadruk te leggen op de komende stembusgang, leidt Gyanendra de aandacht af van een mogelijk vredesproces, waartoe de politieke partijen met de maoïsten in november voorstellen hebben gedaan. De partijen en rebellen, vroegere tegenstanders maar het afgelopen jaar in elkaars armen gedreven, wilden gezamenlijk en onder toezicht van de Verenigde Naties een assemblee kiezen die een nieuwe grondwet moest opstellen. De maoïsten zeiden bereid te zijn in ruil de aanslagen op burgers en politie te stoppen.

Als gevolg van Gyanendra's weigering op het voorstel in te gaan hervatten de maoïsten in januari het geweld. Enkele uren vóór de toespraak van de koning vielen zij een politiepost aan in het district Palpa, waarbij ze zestien agenten en drie militairen doodden.