Chef geheime dienst België weg

De chef van de Belgische geheime dienst, Koen Dassen, heeft ontslag genomen. Zijn dienst zou niet goed hebben opgelet toen een Belgisch bedrijf in 2004 een hogedrukpers leverde aan Iran. De machine is mogelijk gebruikt in het Iraanse atoomprogramma.

Dat stelt een commissie van de Belgische Senaat die gisteren een rapport over de zaak openbaar maakte. De Belgische inlichtingendienst, de Staatsveiligheid, is volgens dat rapport “onbetwistbaar in gebreke gebleven“.

In juli 2004 kreeg de Staatsveiligheid een waarschuwing van de Amerikaanse inlichtingendienst CIA. Het Belgische bedrijf Epsi in Temse was van plan een kleine pers, voor het behandelen van metalen, aan Iran te leveren. Volgens de CIA zou die in Iran kunnen worden gebruikt bij het ontwikkelen van atoomwapens. Er werd aanvankelijk niets gedaan met die waarschuwing.

Ruim drie maanden later, toen het bedrijf op het punt stond de pers daadwerkelijk uit te voeren, ging een Amerikaanse diplomaat daarom naar de douane, in een ultieme poging de leverantie te verhinderen. De douane verhoogde de controle bij vijf grensovergangen, met het doel het transport tegen te houden. Dat lukte niet. De pers werd uitgevoerd via een zesde douanekantoor dat het bedrijf Epsi gewoonlijk niet gebruikt. Via Duitsland en Turkije ging de pers naar Iran. Het fabrikant van de machine spreekt overigens tegen dat die geschikt is voor het maken van kernwapens.

Toen de Senaat een onderzoek instelde naar de affaire weigerde Koen Dassen, de chef van de Staatsveiligheid, de parlementariërs inzage te geven in een nota die de Amerikanen ter waarschuwing hadden gestuurd. De Senaat liet het document daarop in beslag nemen. Dassen wordt vooral verweten dat hij zou hebben gelogen tegen de minister van Justitie, de sociaal-democrate Laurette Onkelinx. Die vroeg in het najaar van 2004 of de Staatsveiligheid op de hoogte was. De dienst ontkende.

Dassen, die zich niet over de affaire heeft uitgelaten, maakte zijn vertrek bekend voordat het rapport openbaar werd. Hij heeft al een nieuwe baan. Hij wordt lid van het kabinet van minister DeWael (Binnenlandse Zaken), net als hij lid van de liberale VLD.