Koppeling van geweld en religieus fanatisme 2

”Hamas blinkt uit in alles waarin Fatah faalde: een sterk sociaal programma, ordehandhaving, corruptiebestrijding”, aldus het hoofdredactioneel commentaar van NRC Handelsblad van 26 januari. Maar niet alleen Fatah faalde daarin. Van geen regime in het Midden-Oosten kan gezegd worden dat het daarin uitblonk of - blinkt. De islam kent de afdracht voor de armen, maar verder dan een incidentele aalmoes is de islam na zijn oorspronkelijke bloeitijd nooit gekomen op het punt van het verspreiden van kennis, het nastreven van gerechtigheid en sociale rechtvaardigheid. Fundamentalisme en terrorisme gedijen op een samengaan van armoede, onwetendheid, corruptie en sociale achterstelling. Dan ontstaan radicale en intolerante sektes, die meer op geestdrift dan op kennis zijn gebaseerd. Dat is niet exclusief voor de islam, ook binnen het christendom kan dat gebeuren; men herinnere zich o.a. de Branch Davidians.

Natuurlijk kunnen o.a. het anti-semitisme en het streven naar de vernietiging van de staat Israël, waarvan Hamas voorstander is, niet worden getolereerd. Dat moet dan ook met kracht worden afgewezen en worden bestreden. Maar het zou tragisch zijn wanneer dat zou uitmonden in een ideologisch gefundeerde volledige afwijzing van Hamas en in een absolute weigering om Hamas te erkennen of ermee te communiceren.

Hamas is bij mijn weten in de moderne tijd de eerste en enige beweging binnen de islam die onderwijs geeft en die sociale zorg en rechtvaardigheid daadwerkelijk en vooral structureel nastreeft. Als er in dit tijdsgewricht één kans is op ontwikkeling binnen de islam en, langs die weg, ten slotte op toenadering tussen de islam en het Westen, dan is dat, hoe paradoxaal dat ook moge zijn, Hamas. Dat is een kans die, zonder de bestrijding van intolerantie uit het oog te verliezen, niet mag worden gemist.

    • O.L.E. Jongmans