'Hamas moet Israël als staat erkennen'

De Palestijnse fundamentalistische organisatie Hamas moet het bestaansrecht van Israël erkennen en geweld afzweren wanneer het de Palestijnse Autoriteit overneemt. Anders dreigt dat bestuur de internationale economische hulp die de Palestijnse gebieden overeind helpt houden, te verliezen.

Dit heeft het kwartet vredesbemiddelaars voor het Midden-Oosten, bestaande uit de Verenigde Staten, de Europese Unie, Rusland en de Verenigde Naties, gisteravond in een verklaring neergelegd die na spoedberaad in Londen werd uitgegeven. In de verklaring werd niet uitdrukkelijk een termijn genoemd. Hamas won vorige week een absolute meerderheid in het Palestijnse parlement.

Hamas verwierp in een eerste reactie de Londense oproep. 'Het Kwartet had moeten oproepen tot beëindiging van de Israëlische bezetting en agressie', aldus een woordvoerder in Gaza. Hij zei dat het Palestijnse volk wordt gestraft omdat het zijn democratische rechten uitoefent. Hij voegde eraan toe dat Hamas uit is op goede relaties met westerse landen.

Gisteren beloofde Ismail Haniyeh, die naar verwachting premier wordt in een komende Hamasregering, dat internationale hulp alleen zal gaan naar Palestijnse burgers - en niet naar aanvallen op Israël. Hij zei dat een Hamasbestuur bereid is zijn uitgaven aan internationale controle te onderwerpen.

VN-secretaris-generaal Kofi Annan, die het overleg in de Britse hoofdstad bijwoonde, zei naderhand namens het Kwartet dat de Palestijnse Autoriteit gebonden blijft aan eerdere internationale afspraken en verdragen. Dit geldt ook de Routekaart voor vrede tussen Israël en de Palestijnen.

Wanneer aan de voorwaarden moet zijn voldaan, werd vaag gelaten. Vooral de EU, en in het bijzonder Frankrijk, wil de Palestijnen enige tijd gunnen om orde op zaken te stellen. EU-vertegenwoordiger Javier Solana suggereerde gisteren dat het nog wel drie maanden kan duren tot de Palestijnse Autoriteit een nieuwe regering heeft.

'Mogelijk extra hulp Arabieren'

Tot dan zal de EU, de grootste donor van de Palestijnen, in elk geval de economische hulp niet staken. Solana: 'Als (Hamas) niet verandert, wordt het erg moeilijk.'

De Amerikanen daarentegen hebben al laten doorschemeren dat ze hun hulp niet zullen voortzetten, als Hamas de regering overneemt. 'De Verenigde Staten kunnen geen regering steunen die wordt gedreven door een organisatie die ze op een lijst hebben gezet van terroristische organisaties', aldus minister van Buitenlandse Zaken Condoleezza Rice.

Er circuleren berichten in de Britse media dat de VS Arabische staten al hebben gepolst of ze bereid zijn eventueel extra hulp te bieden. Ook Washington ziet de Palestijnse gebieden niet graag afzakken in chaos en nog grotere armoede, waardoor de toch al gespannen situatie nog ontvlambaarder zou worden. De economische toestand in de Palestijnse gebieden is al zorgwekkend. Het wegvallen van de buitenlandse hulp zou een acute crisis kunnen veroorzaken.

De Europese hulp aan de Palestijnen omvatte het afgelopen jaar zo'n 500 miljoen euro, terwijl de Amerikanen tot dusverre goed waren voor ruim 320 miljoen euro. Ook Arabische bondgenoten verlenen de Palestijnen al sinds lang economische hulp.

Eerder op de dag bespraken de ministers van Buitenlandse Zaken van de Europese Unie de gevolgen van de Palestijnse verkiezingsuitslag tijdens hun reguliere vergadering in Brussel. Daarbij stelden zij al vast dat er geen sprake kan zijn van voortzetting van de financiële steun aan de Palestijnse gebieden als Hamas niet het geweld afzweert en het bestaan van Israël erkent. De Nederlandse minister Bot maakte duidelijk dat de EU in de overgangsfase behoedzaam wil opereren om extreme krachten in Hamas niet in de kaart te spelen. 'Wat we niet willen is dat we een islamitisch regime, een soort mini-Iran, krijgen in het hart van het Midden-Oosten', aldus Bot.