Geluid sluitertijd verdwijnt

Digitale camera's drukken de oude generatie camera's met filmrolletjes of polaroid-plaatjes uit de markt. Waarop moeten we letten bij de aanschaf van een nieuwe, digitale camera?

Illustratie Nanette Hoogslag bij artikel over digitale camera's Hoogslag, Nanette

Het was een krachtig beeld. Tijdens een recente legeroefening van de luchtmobiele brigade in Duitsland maakten zware Chinook-transporthelikopters een fly-past langs een kluitje militairen van de luchtmobiele brigade. De jonge soldaten hielden hun mobiele telefoon in hun gestrekte arm schuin boven zich en wezen met de vliegende heli's mee. Digitale telefoonopnames voor thuis. Welkom in de 21ste eeuw.

Digitale plaatjes schieten, en niet alleen met telefoons, heeft de fotomarkt grondig op zijn kop gezet. Die telefoons hebben bijvoorbeeld de Polaroid instantcamera zo goed als overbodig gemaakt. De verkopen van andere camera's die slechts geschikt zijn voor filmrolletjes storten ook in. De beurswaarde van Nikon kelderde zelfs twee jaar geleden doordat financiële analisten suggereerden dat het bedrijf te laat was met het overstappen naar de productie van digitale camera's. Nikon maakt nu nog uitsluitend digitale camera's. Konica-Minolta heeft de cameramarkt helemaal verlaten. Deze digitale storm ontziet ook de gelieerde markt van afdrukcentrales niet.

Volgens de Amerikaanse Photo Marketing Association zullen in 2006 in de Verenigde Staten viermaal meer digitale camera's worden verkocht dan traditionele camera's. De verwachtingen voor de Europese markt zijn gelijk gestemd. En terecht: de voordelen van die digitale camera's ten opzichte van gewone camera's zijn legio en voor iedereen eenvoudig te zien. En dat terwijl digitale camera's wezenlijk niet veel verschillen van rolletjescamera's. De film is alleen vervangen door een CCD, een lichtgevoelig charge coupled device.

De voordelen. Een digitale camera laat op een display zien wat voor plaatje zojuist is geschoten. Dat maakt het mogelijk om een mislukte foto te wissen. Dit spaart niet alleen geld, doordat bij filmrolletjes in geval van vage twijfel de foto nog een keer moet worden gemaakt. Het scheelt ook de lange wachttijd tot het rolletje is ontwikkeld en afgedrukt. De komst van kleine, handzame printers die direct op de camera kunnen worden aangesloten maakt het daarnaast mogelijk om de digitale opnames direct af te drukken.

En doordat niet zoveel foto's moeten worden geschoten om zeker te weten dat in ieder geval één opname is geslaagd, scheelt dit ook veel geld.

De zekerheid dat eigenlijk geen fouten kunnen worden gemaakt, dat de plaatjeshonger meteen wordt bevredigd en dat dat ook nog goedkoper kan dan met rolletjescamera's, maakt dat de gebruiker van de digitale camera bijna ongelimiteerd foto's kan maken. Aangezien oefening kunst baart, is de komst van dit type fototoestellen in theorie een zegen voor de kwaliteit van de fotograaf zelf. Echter, het blijft onverminderd geldig dat het niet hoofdzakelijk de camera is die de kwaliteit van de plaatjes bepaalt, maar de fotograaf. Het dagblad De Gelderlander stuurt met deze misvatting tegenwoordig verslaggevers met een digitale camera op pad, maar dat wreekt zich in de kwaliteit van het beeld.

Geraadpleegde fotografen zijn het unaniem eens over de voorgaande voordelen. Ze zien, ook unaniem, maar één nadeel: de archivering.

De meest gangbare manieren van foto-opslag zijn opslaan op een harde schijf, of branden op cd's. De eerste methode vreet geheugenruimte en is kwetsbaar voor crashes. De tweede manier van archiveren veronderstelt dat de cd-techniek nooit meer verandert, terwijl de ervaring met videobanden anders suggereert. Ook is de houdbaarheid van cd's niet zo best als wel wordt beweerd. Ook cd's kunnen slijten. Negatieven en dia's zijn bestendiger.

Stel, u weet nog helemaal niets van digitale camera's, maar u ziet er intussen de voordelen van in. Daarom besluit u tot aanschaf. Waarop moet men bij de koop dan letten?

Types

Er zijn verschillende types digitale camera's, variërend van de eerder genoemde telefooncamera's, geschikt voor kiekjes, tot compacte digitale camera's, en professionele apparatuur. Ze variëren in prijs van gratis-op-je-gsm, tot complexe apparatuur van een paar duizend euro. De D-SLR (digital single lens reflex) is een spiegelreflexcamera met verwisselbare lenzen.

Welk type bij iemand past, is, behalve een zaak van financiële armslag, vooral een kwestie van ambitie.

Wie alleen verslag wil doen van festiviteiten in huiselijke kring en af en toe van een vakantie kan met een klein cameraatje goed uit de voeten. Een D-SLR biedt fotografie van een hogere kwaliteit, maar hij past niet even in een borstzakje.

Veel digitale camera's hebben daarnaast als leuk extraatje de mogelijkheid om korte stukjes videofilm op te nemen. Dat is best geinig, maar de kwaliteit en de duur laten te wensen over. Met een videocamera zijn ook foto's te maken, maar die vallen ook altijd tegen.

Zoekers

De zoekers van digitale camera's verschillen niet van die van traditionele camera's. Met de compacte cameraatjes kijkt de fotograaf langs de lens om een idee te krijgen van welk beeld wordt vastgelegd. Bij D-SLR's geeft de zoeker precies weer welk beeld door de lens valt.

Er zijn ook digitale camera's die op de achterkant een beeldschermpje hebben dat de zoeker vervangt. Fotografen zijn over dat laatste niet enthousiast, vooral omdat het beeldschermpje een vertekende werkelijkheid laat zien. Bovendien is het lcd-beeldschermpje bij strijklicht of in de schemer, net als het scherm van een laptop of een televisie, moeilijk te zien.

Pixels

Deze picture elements zijn te vergelijken met de 'korrels', de vroegere zilverzouten, in de lichtgevoelige emulsie van filmrolletjes en op fotopapier. Hoe meer pixels per oppervlakte, hoe meer details in de foto kunnen worden verwerkt.

Toch is het aantal pixels niet recht evenredig met de kwaliteit van de foto's. De lens en de onderliggende elektronica kunnen de fijnste details alsnog vertekend weergeven. Hierin ligt ook het belangrijkste verschil tussen de compacte camera's, zoals de kleinere Canon Powershot, de Sony Cybershot en de Nikon Coolpix, en de grotere, duurdere D-SLR's.

De meeste testfora zijn het erover eens dat meer dan drie à vier megapixels voor de gemiddelde vakantiekiekjesmaker en verjaardagsfeestfotograaf ruim voldoende is.

Wie foto's op de computer wil bewerken of details wil uitvergroten, kan wél meer pixels gebruiken.

Geheugen

Compacte camera's worden vaak verkocht met een bescheiden geheugen van 16 of 32 MB. Aangezien een foto met een beetje acceptabele resolutie al snel een half MB in beslag neemt passen hierop dus evenveel foto's als op een à twee filmrolletjes.

Doordat computers bijvoorbeeld op reis niet altijd bij de hand zijn en de foto's niet zijn op te slaan zodat het geheugen kan worden ververst, valt dat dus te klein uit. Het is dan ook raadzaam om meteen bij aanschaf een grotere geheugenkaart te installeren. Een kaart van een halve GB hoeft niet meer te kosten dan een paar tientjes.

Zoom

Digitale camera's hebben twee types zoom, de optische zoom en de digitale zoom. Het eerste type maakt gebruik van de lens, het tweede maakt gebruik van programmatuur om voorwerpen dichterbij te halen. Het tweede type is grotendeels overbodig omdat dit ook op de computer thuis kan - mits de opname hoge resolutie heeft.

Lagtime

De pauze van een tel die de digitale camera pleegde in te lassen tussen het indrukken van het knopje en de werkelijke opname was lange tijd een reden om geen digitale camera te kopen. En terecht: een kind van een duikplank, opnames van sporters, alle opnames die timing vergden waren bij voorbaat mislukt door de actie zelf . En een tel is in zulke gevallen erg lang.

De huidige generatie digitale camera's heeft hieronder minder te lijden, maar het blijft verstandig deze in de winkel te meten. Dit kan door, gewoon in de winkel, de flits in te schakelen. De lichtflits valt altijd samen met het moment dat de CCD het beeld 'vangt' en verraadt dus ook op welk tijdstip deze komt na het indrukken van de knop.

Overigens stellen fotografen dat een flitser in sterkte moet zijn aan te passen.

Overige tips

Ding af. Dat lukt niet bij grote winkelketens waarbij de verkopers verkapte caissières zijn, maar bij zelfstandige fotozaken lukt het meestal goed. Mocht de winkelier niet met de prijs naar beneden gaan, dan geeft hij doorgaans wel - slecht verkopende - accessoires cadeau.

Vergelijk de kosten van digitale camera's, bijvoorbeeld op www.vergelijk.nl, of op www.beslist.nl

    • Menno Steketee