Rusland pakt twee Britse 'spionnen' op

De Russische veiligheidsdienst FSB heeft twee Britse spionnen aangehouden in verband met het recente spionageschandaal. Het betreft in beide gevallen Russische burgers.

Dat zei gisteren Nikolaj Kovaljov, oud-chef van de FSB. De Russische overheid doet alles om de spionagezaak in het nieuws te houden. Het schandaal ontstond vorige week toen een tv-programma beelden toonde van vier Britten, twee diplomaten en twee ambassademedewerkers, die via een nepsteen vol elektronica data uitwisselden met Russische rekruten. De steen lag in een Moskous park.

De steen zou 'vele miljoenen' kosten en vol 'ruimtevaarttechnologie' zitten. Vanaf een afstand van 25 meter kon men in twee seconden data up- en downloaden. Ook leverde de FSB nadere uitleg over de vermeende Britse operatie. Een ontmaskerde rekruut had de FSB naar de Britse steen geleid, zo heet het. Via de verborgen camera zag men daarna de diplomaat Paul Crompton met een handcomputer data uit de steen halen terwijl hij bij een naburig tankstation de olie van zijn auto liet verversen. Crompton was tevens liaison voor de Britse inlichtingendienst MI6; hij schond zo het herenakkoord dat liaisons niet zelf spioneren.

Andere opnames van afgelopen september tonen dat de steen het laat afweten. Een Brit simuleerde langdurig dat hij tegen een boom urineert en draaide rondjes terwijl hij zijn handcomputer als afstandsbediening op de steen richtte. Tenslotte schopte hij gefrustreerd tegen de peperdure steen, die enkele dagen later door diplomaat Marc Doe wordt opgepikt.

De ongebruikelijke openheid van de FSB - dit soort affaires wordt zelden openbaar - wekt algemeen het vermoeden dat de zaak vooral gericht is tegen Russische mensenrechtenorganisaties. Eén van de Britten, Marc Doe, zou namelijk in zijn officiële hoedanigheid 300.000 pond aan twaalf ngo's hebben uitbetaald. President Poetin verklaarde dat het schandaal de noodzaak aantoont van een nieuwe wet die ngo's onder strikt staatstoezicht stelt. Poetin tekende die wet op 10 januari.

Het ministerie van Justitie opent nu een rechtszaak ter ontbinding van een organisatie waarin twaalf Russische ngo's samenwerken, zoals de Soldatenmoeders en de Moskouse Helsinkigroep. Dit 'Onderzoekscentrum voor mensenrechten' zou onjuist zijn geregistreerd.