Polen rouwt na ramp in 'luxueus paviljoen'

De ingestorte evenementenhal in Katowice gold als een van de meest moderne expositiehallen van Polen. De Polen zijn zo geschokt door de ramp dat de rivaliserende politieke partijen een wapenstilstand overwegen.

Een duif vliegt boven de ingestorte expositiehal van het Zuid-Poolse Katowice. In het puin is vandaag nog naar slachtoffers gezocht, al was er gisteren al geen hoop meer nog levende slachtoffers aan te treffen. Foto AFP A pigeon flies over an exhibition hall the day after its roof collapsed leaving at least 66 people dead, 29 January 2006, in Chorzow. Rescue teams abandoned their search for survivors from the wreckage of the exhibition hall at midday on Sunday and prepared to clear the debris of the collapsed roof with heavy machinery, a rescue official said. The center of the roof caved in at about 5:15 p.m. (1615 GMT) Saturday, apparently under heavy snow, as people attended a pigeon fanciers' exhibition in the 10,000-square-metre hall. AFP PHOTO/JANEK SKARZYNSKI AFP

In Warschau werden vanochtend zelfs de kleinste daken met sneeuw alsnog schoongeveegd. Polen verkeert in shock na het ongeluk, zaterdag, in het Zuid-Poolse Katowice, toen het dak van een evenementenhal onder het gewicht van de sneeuw instortte, hetgeen 67 levens eiste.

President Lech Kaczynski kondigde gisteren drie dagen van nationale rouw aan, tot en met woensdag, en heeft een voor vandaag gepland staatsbezoek aan Tsjechië afgelast. Alle grote culturele evenementen zijn afgelast. Verschillende Poolse websites zijn sinds gisteravond in zwart-wit te zien en hebben condoleanceregisters geopend die al door duizenden mensen zijn bezocht.

De Internationale Beurs van Katowice (MTK) was de regionale trots. De gewraakte evenementenhal op het terrein, met een oppervlakte van 10.000 vierkante meter, was pas vijf jaar oud en gold als een van de meest moderne expositiehallen van het land. Elke standplaats was uitgerust met water en elektriciteit en er was airconditioning. 'Een luxueus paviljoen', zo prijst MTK de hal aan op zijn website.

Voorlopig wijst alles erop dat de sneeuw op het dak de oorzaak is van het ongeluk. Het management van de jaarbeurs beweert dat de sneeuw geregeld is weggeveegd. Volgens Bruce Robinson van Expomedia, het aan de Londense beurs genoteerde bedrijf dat voor de meerderheid eigenaar is van de Poolse evenementenhal, is het nog te vroeg om conclusies te trekken. 'We werken nauw samen met de betreffende autoriteiten om er voor dat zorgen dat de oorzaken voor deze instorting zo snel mogelijk worden geïdentificeerd.' Andere eigenaren van MTK zijn de gemeente Katowice en het Poolse ministerie van de Schatkist.

Maar volgens ooggetuigen was vóór het ongeluk vanuit het ernaast gelegen hotel goed te zien dat er een dik pak sneeuw op het dak lag. Polens grootste krant, Gazeta Wyborcza, meldde vanochtend 'uit onofficiële bronnen' dat de eigenaren al eerder problemen hebben gehad met het doorzakken van het dak als gevolg van hevige sneeuwval. Vanochtend meldde de Poolse radio dat in sneeuwruimen gespecialiseerde bedrijven in het algemeen de grootst mogelijke moeite hebben om personeel te vinden, ondanks de relatief goede vergoedingen die worden betaald en de werkloosheid van 18 procent in Polen. Van de tien gebouwen die ze moeten schoonvegen kunnen ze er vaak maar één doen.

Vrijdag was in Katowice de jaarlijkse expositie voor postduiven van start gegaan. Het is in zijn soort het op drie na belangrijkste evenement in Europa, met bezoekers uit Nederland, België, Duitsland, Tsjechië en Oekraïne. De grootste duivenexpo's worden elk jaar in het Duitse Dortmund en Kassel georganiseerd en in het Britse Blackpool. In de Europese Unie en Zwitserland staan zo'n 300.000 liefhebbers van de sport ingeschreven bij 9.400 clubs. In Katowice stonden volgens de organisatoren zo'n 120 standhouders.

Zaterdagmiddag om kwart over vijf, kort voor sluiting van de handelsdag, kwam het dak opeens naar beneden. Sommige mensen snelden naar de nooduitgangen, die in veel gevallen op slot bleken te zitten en waarvan de ruiten moesten worden stukgeslagen. Anderen zochten dekking onder de stands. Maar veel mensen waren op slag dood, zoals de Nederlandse standhouder F. Basch uit Gelderland, handelaar in klok-apparaten voor de duivensport. Zijn zoon wist net op tijd in een nog vrije ruimte te duiken en kon daarna het gebouw uit komen.

Het dodental had veel hoger kunnen uitvallen. Op het einde van de dag waren nog maar enkele honderden mensen in de hal aanwezig. Maar 'tussen elf uur 's ochtends en één uur 's middags waren er tussen de zevenduizend en achtduizend mensen op de expositie', zei een van de organisatoren van het evenement later.

De ramp in Katowice heeft ook in één klap de Poolse politiek tot bedaren gebracht. Polen balanceert al weken op het randje van vervroegde verkiezingen, omdat de huidige minderheidsregering geen stabiele meerderheid in het parlement weet te creëren en voortdurend ruzie heeft met de oppositie. Politici hadden zich voorbereid op een spannende week omdat president Lech Kaczynski vanaf woensdag volgens de grondwet het parlement mag ontbinden.

Maar premier Kazimierz Marcinkiewicz verwacht dat er nu tijdelijk een wapenstilstand met zijn politieke vijanden komt. 'Dat we nu over zogenaamde politiek zouden praten kan ik me niet voorstellen', zei hij gisteren op de locatie van het ongeluk.