Perstem over Afghanistan

Christian Science Monitor

Zullen de Nederlanders opnieuw weigeren om Europa te laten uitgroeien tot een verenigde groep verantwoordelijke landen? Vorig jaar verwierpen de Nederlandse kiezers de beoogde Grondwet van de Europese Unie. Nu kan het Nederlandse parlement een hinderlijke factor vormen voor de NAVO-plannen tot uitbreiding van de internationale troepenmacht waarvan ze in Afghanistan de leiding heeft.

De parlementariërs zijn bang dat hun goedkeuring om nog eens 1.200 man Nederlandse troepen naar Afghanistan te sturen deze militairen mogelijk ernstig in gevaar zal brengen. [...] Net als de Nederlanders zijn veel Europeanen bang om in een oorlog te worden meegesleurd.

Maar het tegenhouden van de uitzending zou een enorme klap zijn voor de integriteit van het militaire NAVO-bondgenootschap, dat nog altijd worstelt met zijn doel en middelen sinds het zijn taak als verdediger van het Westen in de Koude Oorlog heeft volbracht. Een Nederlandse afwijzing zou te lezen zijn als een teken dat de NAVO de ogen sluit voor een tijdperk waarin nieuwe dreigingen buiten de grenzen van Europa wel eens het offer van mensenlevens zouden kunnen vragen.

Een Nederlands nee zou een teken van zwakte zijn voor de terroristen die nog altijd actief zijn aan de grens tussen Afghanistan en Pakistan. En het zou een tegenslag zijn voor de Afghanen, die verwachten dat de NAVO haar verplichting nakomt en zorgt voor een veilige wederopbouw van deze geplaagde democratie, die worstelt met haar krijgsheren, opium en armoede. Ook zou Washington natuurlijk niet zo blij zijn. Dat rekent op de uitbreiding onder NAVO-leiding - een vermeerdering van 9.000 tot zo'n 15.000 man - zodat de Verenigde Staten dit jaar 2.500 man uit Afghanistan zouden kunnen terugtrekken.

Het is eigenlijk verbazend dat de NAVO-uitbreiding geen hamerstuk is. De wereld kan het oneens zijn over Irak, maar over Afghanistan? Het oefenterrein voor 11 september 2001, waar nog altijd Talibaanstrijders rondsluipen? De Afghanen hebben zojuist hun eerste parlement gekozen. De waarborging van hun toekomst - en die van Europa - is toch wel het risico waard om te worden aangevallen. (Het zal nog steeds de taak van de VS zijn om jacht te maken op de terroristen.)

Voetje voor voetje verlaat de NAVO haar strikt defensieve houding uit de Koude Oorlog en stelt zich aarzelend open voor uitdagingen buiten haar directe grondgebied. Ze heeft bijna 20.000 man vredestroepen op de Balkan en haar aanwezigheid in Afghanistan is een historische stap vooruit. Een tastbare erkenning van haar potentiële mondiale veiligheidsrol is een snelle-reactiemacht van 17.000 man. De opzet is dat deze Ferrari in oktober volledig inzetbaar zal zijn en dan over de wereld zal gaan scheuren om te worden ingezet bij evacuaties, rampen en terreurbestrijding.

Maar zal de politieke wil er zijn om zo'n strijdmacht te gebruiken? De Nederlandse discussie demonstreert de moeilijkheid om publieke steun voor een gespierdere NAVO te krijgen. Door de kosten van de werkloosheid en de sociale voorzieningen vertonen de Europese defensiebegrotingen een vlakke of dalende lijn. Hetzelfde geldt voor een algemeen onbehagen omtrent militaire macht.

Het is niet eenvoudig om ons aan te passen aan de politieke en strategische aardverschuiving sinds de Koude Oorlog. In een democratie kunnen de leiders niet voor hun volk uitlopen - tenzij ze het meekrijgen met behulp van overtuigende argumenten.

Dat is de uitdaging waar de Europese leiders op het ogenblik voor staan. Als ze in gebreke blijven, mogen we verwachten dat de Ferrari van de NAVO in de garage zal blijven staan, pal naast de vastgelopen Grondwet, en dat het Europese leiderschap zal worden uitgehold.