'Intuïtieve' keuze voor band met Nederland

De populistische, linkse partij FOL van Anthony Godett leed bij de verkiezingen op Curaçao een zware nederlaag. Dit lijkt gunstig te zijn voor de verhouding met Nederland.

De Antilliaanse parlementsverkiezingen hadden vrijdag een verrassende uitkomst. Op Curaçao en Sint-Maarten deden zich grote politieke verschuivingen voor, terwijl op de kleinere eilanden Bonaire, Saba en Sint-Eustatius de status quo gehandhaafd bleef. Hierdoor worden de onderhandelingen met Nederland over een nieuwe staatkundige structuur binnen het koninkrijk eenvoudiger - ook al heeft de kiezer daar niet doelbewust voor gekozen.

Medio 2007 wordt waarschijnlijk het Antilliaanse staatsverband opgeheven en daarmee ook het Antilliaanse parlement, ofwel de Staten. Als alles volgens plan verloopt, krijgen Curaçao en Sint-Maarten de status van autonoom land binnen het koninkrijk, dezelfde status die Aruba nu heeft. De eilanden Bonaire, Saba en Sint-Eustatius gaan verder als koninkrijkseilanden, met een directe band met Nederland.

Op Curaçao won regeringspartij Partido Antia Restrukturá (PAR) de verkiezingen. Met de nieuwe partijleider Emily de Jongh-Elhage gingen de christen-democraten van vier naar vijf zetels in het Antilliaanse parlement. Grote verliezer was oppositiepartij Frente Obrero i Liberashon (FOL) van Anthony Godett, die zijn Statenzetels zag terugvallen van vijf naar twee.

De sociaal-democratische Movementu Antia Nobo (MAN) kwam na vier jaar zonder zetels sterk terug met drie zetels. Regeringspartij Partido Nashonal di Pueblo (PNP) en nieuwkomer Forsa Kòrsou behaalden elk twee van de in totaal 14 Curaçaose Statenzetels.

Afgezien van de MAN - dat met een op asfalteren van wegen en plaatsen van straatverlichting gerichte campagne FOL-stemmers wist te trekken - gelden de winnaars van de verkiezingen op Curaçao als constructieve onderhandelingspartners voor Nederland. Met zetelverlies van de op onafhankelijkheid gerichte FOL en het verwijnen van Patrido Laboral Krusada Popular (PLKP), die op Venezuela georiënteerd is, lijkt de Curaçaose kiezer te hebben gekozen voor stabiele verhoudingen met Nederland.

Maar volgens Miguel Goede, docent bestuurskunde aan de Universiteit van de Nederlandse Antillen (UNA), hebben de staatkundige verhoudingen niet de doorslag gegeven in het stemhokje. 'Dat is niet wat je hoort in gesprekken met kiezers', zegt Goede. 'Er is, zoals altijd, gestemd op gevoel.' PAR-leider De Jongh-Elhage, partijgenote en beoogd opvolgster van premier Etienne Ys, profileerde zich een 'moeder van het eiland'. En Godett wekte argwaan met uitspraken over een duizendjarige Godett-dynastie. 'De kiezer heeft intuïtief gestemd op constructieve onderhandelingspartners voor Nederland. Maar als de nieuwe staatkundige structuur niet speelde, was de uitslag hetzelfde', aldus Goede.

Op Sint-Maarten, waar de nieuwe autonome status wel een verkiezingsthema was, verloor regeringspartij Democratic Party (DP-St. Maarten) een zetel aan oppositiepartij National Alliance (NA). Van de drie Sint-Maartense Statenzetels heeft NA er nu twee en de DP-St. Maarten één. Een aardverschuiving voor Sint-Maarten, waar de door wijlen Claude Wathey opgerichte DP traditioneel aan de macht is.

Maar zelfvoldaanheid lijkt de partij de kop te hebben gekost - overtuigd van de overwinning weigerde DP-kopstukken campagne te voeren. Daardoor kon NA er met de meeste stemmen vandoor gaan. Staatkundig gezien willen NA en DP hetzelfde: zo snel mogelijk uit het Antilliaanse staatsverband.

Op Bonaire bleef de verdeling van de drie Statenzetels gelijk; twee voor Union Patriotico Boneriano (UPB) en een voor Partido Demokrátiko Boneriano (PDB). Ook op Saba en Sint-Eustatius bleven regeringspartijen aan de macht. Op de kleinere eilanden, die een directe band met Nederland willen, is de staatkundige toekomst een thema dat directer doorwerkt in het dagelijks leven van de kiezer.

Volgend voorjaar, enkele maanden voor de beoogde ingang van de nieuwe staatkundige verhoudingen, gaan de inwoners van de vijf eilanden opnieuw naar de stembus. Dit keer om het bestuur op eilandniveau te kiezen. Het wordt de eerste toets voor de beoogde regeringspartij PAR, dat met een jong team rond de nieuwe leider De Jongh-Elhage veel voormalige FOL-stemmers in Curaçaose achterstandswijken wist te bereiken.

'Het is nog de vraag', zegt Goede, 'of PAR de economische, sociale en op Nederland gerichte agenda kan uitbalanceren om ook de laagopgeleiden aan hun trekken te laten komen.'

    • Miriam Sluis