Europa kan het beter dan Google

De Franse president Chirac wil dat er op het internet een hoekje blijft bestaan waar je zonder Engels kan overleven. Met een eigen zoekmachine, Quaero, die beter zal zijn dan Google.

De presentatie van het Europese antwoord op Google, Yahoo en MSN Search was al een paar keer voor eind deze maand aangekondigd. Naam: Quaero. 'Ik zoek' in het Latijn. Maar naar deze zoekmachine zelf blijft het ook nog even zoeken. 'Geen idee wanneer we met de presentatie komen', zegt een woordvoerder van het Franse technologiebedrijf Thomson, dat het project leidt. Om te vervolgen met: 'Er zijn zoveel partners bij betrokken dat het heel ingewikkeld is.' En iets later: 'We wachten ook op goedkeuring van het project door het Agence de l'Innovation Industrielle.'

En dat is dan een aanwijzing dat de eerste grote Europese zoekmachine inderdaad nog wel even op zich zou kunnen laten wachten. Want dit AII, een fonkelnieuw Frans agentschap dat in vernieuwende technologische projecten gaat investeren, verzamelt eerst projecten en beslist pas in maart over de subsidies. De projectpagina over Quaero op de website van Thomson is voorlopig verwijderd.

Sceptici over Quaero zullen hun gelijk bevestigd zien: zo gaat het dus als Europa een antwoord zoekt op initiatieven die door Amerikaanse ondernemers op eigen kracht zijn uitgebouwd tot successen - met Google als zinnebeeld.

Motor achter het project is een gemengd consortium van 'oude' nationale ondernemingen, enkele Europese internetondernemers en Franse en Duitse onderzoeks- en media-instituten. Behalve Thomson zijn dat France Telecom, Deutsche Telekom, Siemens en Bertelsmann, maar ook het Franse Institut National de l'Audiovisuel, het Duitse media-instituut Studio Hamburg en de Universiteit van Karlsruhe. Een Frans-Duitse overheidswerkgroep overlegt over de investeringen, die volgens de schaars doorsijpelende berichten meer dan 1 miljard euro zouden moeten bedragen.

De bedenker van Quaero is ook geen internetondernemer, maar de 73-jarige Franse president Jacques Chirac. Vorig jaar april kwam hij er voor het eerst mee, op een Frans-Duitse top met de toenmalige bondskanselier Schröder. Achtergrond van zijn idee was het streven om een Europees tegenwicht te bieden aan de hegemonie van Amerikaanse bedrijven op de webzoekmarkt. Begin deze maand toonde Chirac dat het hem ernst is. In nieuwjaarsspeeches noemde hij Quaero als voorbeeld van de 'voorsprong' die Frankrijk dit jaar kan nemen in de digitale revolutie. Hij sprak van 'het lanceren, met onze Europese bondgenoten, van de eerste echte multimedia-zoekmachine, Quaero, om de mondiale uitdaging van Google en Yahoo aan te nemen'.

Quaero moet dus niet alleen een Europees alternatief voor Google worden, maar ook een sprong vooruit. Voor de details is het wachten op de presentatie. Maar zeker is dat het multimediale karakter van Quaero betekent dat tekst, geluid, video en foto bijeen worden geveegd. En dat Quaero toegankelijk moeten worden via computer, mobiele telefoon, tv en zakcomputers.

Een van de Franse partners is François Bourdoncle van het bedrijf Exalead dat is gespecialiseerd in zoekprogramma's voor bedrijven. Hij vertelde onlangs in Le Monde dat Quaero geen portaal wordt met ook actualiteiten en vermaak. Quaero wordt '100 procent zoeken'. En dan niet, zoals bij Google, in gescheiden velden voor tekst, beeld en andere informatie, maar alles ineen. Bourdoncle spreekt van een 'vloeiender en rondere navigatie' en een 'vrouwelijker cognitief zoekproces'.

Verder is de verwachting dat de ideologische achtergrond te zien zal zijn. Quaero is ook het product van de nieuwe cultuurpolitieke doctrine van de Franse regering: het streven naar 'culturele diversiteit'. Simpel gezegd: iedereen Frans laten spreken en overtuigen van de voortreffelijkheid van de Franse cultuur gaat niet meer, maar Frankrijk wil wel - met andere landen - niches in de wereld scheppen (en beschermen) waar je geen Engels hoeft te spreken en je niet hoeft te schikken naar een Amerikaans cultuurpatroon.

Quaero moet een van die niches worden, of preciezer: een meertalig kruispunt van niches. Want naar verwachting biedt Quaero ook vertaalprogramma's en databases van cultuuruitingen in de oorspronkelijke taal.

En passant wordt zo duidelijk waarom het project een naam heeft die stamt uit de oudste Europese lingua franca. Engels kon natuurlijk niet, maar Frans, Duits of elke andere taal was weer te particulier geweest.