Oefen alvast de heupen Reggaeton-muziek komt eraan

Reggaeton - een seksueel geladen mix van Spaanstalige rap en Latijns Amerikaanse salsa - staat op het punt om Nederland te veroveren. Miriam Sluis bezoekt op Curaçao - samen met veel Nederlanders - een verhit concert van Los Immorales

DE WERELD EEN DANSFEEST: Rapper I$ki van de reggaetongroep Immorales (foto hierboven, met wit shirt) nodigt meisjes uit het publiek op het podium in Curaçao om hun danskunsten te tonen. Immorales is een band met Nederlandse en Curaçaose rappers Foto's Prince Victor Victor, Prince

Reggaeton is sensueel', zegt Michél. De 21-jarige, korte krullen onder een zonneklep en een camouflage broek, staat onder de palmbomen van de Curaçaose open-luchtdiscotheek Mambo Beach te sms'en. Of zijn vrienden nog komen. Het is een lome decemberavond, elf uur. Veel in Nederland wonende Curaçaoënaars vieren hier hun vakantie. Om middernacht begint het optreden van de Reggaeton-band Immorales.

'Zij hebben de beat in hun bloed', zegt Michél, een Curaçaoënaar uit Rotterdam. Daar doet hij 'niet veel'. Dat hoeft ook niet, want hij heeft een uitkering. Drie jaar luistert hij nu naar Reggaeton, spreek uit Reggaetòng, en hij weet: Immorales is de beste. 'Het is tropische muziek en Immorales voelt dat haarfijn aan.'

Op een muurtje even verderop zit Mickey (16). Met haar hoge witte laarzen en kleine spijkerrokje ziet ze eruit als een model Reggaeton-meisje. Ze is met vakantie op haar geboorte-eiland, maar luistert in haar woonplaats Hoogvliet ook naar Immorales. Volgens Mickey zijn er momenteel veel Reggaeton-feesten in grote Nederlandse steden. 'Het duurt niet lang meer, voordat die muziek echt doorbreekt daar', zegt ze met een Rotterdams accent.

Dit jaar maakt mainstream Nederland kennis met Reggaeton, denken ook muziekjournalisten. Het genre, waarbij Spaanstalige raps worden neergelegd over Jamaicaanse dancehall en Latijns-Amerikaanse salsa ritmes, is in het Caraïbisch gebied al ruim een decennium populair. Een van de eerste nummers was 'Muévelo' van de Panamese artiest El General uit 1991. El Generals muziek werd toen nog aangeduid als 'reggae en español', zodat het niet verward kon worden met Spaanstalige hiphop.

Medio jaren negentig gingen Puertoricaanse rappers een stap verder. Met Latin percussie en het accent op de off-beats, in plaats van de eerste tel, was Spaanstalige rap niet langer een slap aftreksel van Amerikaanse hiphop, maar werd het Reggaeton. Het verschil is evident op de dansvloer; waar hiphop vooral het hoofd en schouders in beweging zet, spreekt Reggaeton tot de heupen. En heupen, weten we sinds Elvis Presley, betekenen seks.

DEINENDE MASSA

Op Mambo Beach staat Immorales inmiddels op het podium. Het publiek verandert in een grote deinende massa. Zwarte Curaçaoënaars in gigantische honkbaloutfits, met gouden kettingen en in streepjes geschoren wenkbrauwen naast spichtige Nederlandse stagiaires met liters gel in hun haar. Meisjes dansen op muurtjes aan de rand van het podium. Achter hen hangt een groot scherm waarop clips worden vertoond van Immorales, compleet met billentrillende dames. Alle jongensogen zijn erop gericht.

Dat verandert als I$ki (25), de rapper van Immorales, meisjes op het podium uitnodigt. Een van hen, ze stelt zichzelf voor als Brenda, ligt al snel op de grond. Met copulerende bewegingen, billen trillend uit haar laag uitgesneden spijkerbroek, brengt ze het jonge publiek buiten zinnen. Voor het podium maken jongens foto's met hun mobieltjes, verderop beklimmen anderen het midden op de dansvloer geplaatste bijpodiumpje. Iedereen raakt opgewonden, inclusief I$ki.

De rapper is vet. Letterlijk. Met zijn half Curaçaose, half Venezolaanse achtergrond is hij de belichaming van de Afrikaans-Latijnse Reggaeton cultuur. 'Wie kan er beter dansen dan Brenda?' Hij daagt andere meisjes uit het podium op te klimmen. 'Kom op, dit is een keuring!' Met Brenda op de grond rapt I$ki de meest recente Immorales hit: 'El Caballo' (Het Paard). 'Mami, subi mi caballo' (Liefje, spring op mijn paard). Dubbelzinnigheid troef, hét kenmerk van een goede Reggaeton tekst.

'Het begon als een grap', zegt Immorales-producer Bryan Palm, alias Mena$a (24), twee maanden voor het concert in zijn ouderlijk huis in de woonwijk Sta. Catharina. 'We namen gewoon voor onszelf nummers op. Toen kwam de cd-brander en verkochten we die probeersels aan brugklassers, ik zat toen zelf in 4 HAVO.'

Bryan is hyper. Binnen enkele dagen komt La Teoría, de vijfde cd van Immorales, uit bij de Latino afdeling van platenmaatschappij Universal. Het is de eerste keer dat het bekende label in zee gaat met een Antilliaanse band, Bryan heeft hoge verwachtingen. Zo is 'El Caballo' een potentiële internationale hit. Bryan: 'Je kan er een leuke ringtone van maken.'

spaans - nederlands

Immorales, of eigenlijk Los Immorales zoals de band nu is omgedoopt voor de Spaanstalige markt, bestaat uit twee delen. Mena$a, de in Nederland studerende I$ki en de Dominicaanse Wil Kin, in het dagelijks leven respectievelijk Johann Marcus en Wilkins Cepeda, vormen de kern. Wil Kin schrijft en zingt, Mena$a produceert de beats en I$ki rapt erover heen. Vaak worden Curaçaoënaars Ori en Don Plomaso aangetrokken als gelegenheidszangers. Tracks worden heen en weer gemaild, totdat ze klaar zijn om uit te brengen.

In Nederland woont een ander deel van Immorales, dat met I$ki optreedt op Reggaetonfeesten in de grote steden. 'We werken eigenlijk aan een soort Immo-family, wereldwijd', legt Bryan uit.

Immorales heeft op Curaçao geen beste reputatie. De Antilliaanse minister Omayra Leeflang van Telecommunicatie heeft zelfs een radioboycot afgekondigd voor hun vrouwonvriendelijke teksten. Volgens Bryan snapt Leeflang er niets van. Meisjes en feesten, dat zijn de thema's van Immorales. Ze komen niet uit het getto, zijn niet crimineel, maar rappen over dingen die ze dagelijks meemaken. 'Soms is dat een beetje seksistisch, maar niet echt', vindt Bryan.

Om de negatieve publiciteit een halt toe te roepen kwam de band, op hun eigen Gang Bang Records label, in 2004 met de cd Immolandia. Er stonden ook Nederlandstalige nummers op, zoals 'Billen trillen' en 'Show je string'. 'Dat was een cd die we aan iedereen konden verkopen; je moeder, je oma, er stonden expres geen scheldwoorden op', legt Bryan uit.

Maar de Curaçaose radiostations waren niet geïnteresseerd. 'Ze focussen alleen op het slechte, heel hypocriet.' Dat de Cabo Pimp Unit, een van de gangs die zich in Rotterdam schuldig maakte aan groepsverkrachtingen, zegt geïnspireerd te zijn door de minder gekuiste teksten van Immorales, trekt Bryan zich niet aan. 'Muziek kan iemand niet iets laten doen wat hij eigenlijk niet wil. Wij zijn niet verantwoordelijk voor de acties van anderen.

Op Mambo Beach loopt de avond ten einde. Mickey, die naar het concert vergezeld werd door haar vader en moeder, danst nog even door. 'De beats maken je vrolijk', lacht ze. Volgens moeder Caryl (38) heeft niet alleen Reggaeton een ranzige kant. 'Dat zit in alle muziek. Dan moet je alles verbieden', meent ze. Immorales is niet echt haar smaak, maar haar dochter is er gek op, dus ze danst wel mee.

STOERDOENERIJ

Mickey vindt de teksten van Immorales niet beledigend. Ze ziet het meer als stoerdoenerij. Zoals hiphop stoer doet over criminaliteit, is Reggaeton stoer over seks. Dat trekt de jongens, terwijl de meisjes vooral voor de beat gaan.

Ook de Friezin Jolanda (25), een van de meisjes die naast Brenda op het podium danste, voelt zich niet aangesproken. 'Een gedeelte van de teksten is onzin en een ander deel is gewoon waar.' Jolanda is wel wat gewend, zegt ze, want ze is opgegroeid in de Antilliaanse gemeenschap in Leeuwarden. Op Curaçao loopt ze nu stage als doktersassistente. 'Ik vat het allemaal niet zo persoonlijk op, die teksten zijn vooral grappig. Ze gaan toch niet over mij?'

Achter het podium viert Immorales een geslaagd optreden. I$ki is ervan overtuigd dat Reggaeton deze zomer hot is in Nederland. 'Gasolina' (dat woord kan rum, sperma en benzine betekenen) van de Puertoricaan Daddy Yankee was vorig jaar al een kleine hit, maar I$ki ziet steeds meer Reggaeton clips op de Nederlandse tv. 'Nederlanders zijn liberaler', denkt I$ki. 'Ze verstaan misschien niet alles en zien Reggaeton meer als humor'. Maar op Curaçao blijft het genre voor een grote groep taboe. 'De jongere generatie snapt het', zegt I$ki, 'maar de oudere generatie, die gaat het nooit snappen.'

    • Miriam Sluis