Nanny dringt Nederlandse huiskamer binnen

De nanny, de kinderjuf, is in Engeland niet meer weg te denken. Woensdag start de eerste nanny-opleiding in Nederland. 'De nanny functioneert als derde ouder binnen een gezin.'

Een nanny past op de kinderen van een familie in Leidschendam. 20-01-06 © Foto Merlin Daleman Merlin Daleman ©

'Hoe moet ik kleien? Ga jij helpen?' Vol verwachting kijkt Tamara (3) naar de klei die voor haar op de kindertafel ligt, en dan weer naar nanny Wendy. Dimitri (7) bekijkt een knutselboek. Het gehalveerde stuk klei ligt nog onaangeroerd voor hem op tafel. 'Waarom maak je geen visje, of een bloem', roept Wendy, terwijl ze naar de keuken loopt om een fruithapje te maken. Tamara pakt het stuk klei en scheurt het doormidden.

Al bijna een jaar is Wendy Hagenaar (23) de nanny, de kinderjuf, bij familie De Kort uit Leidschendam. Een echte nanny-opleiding heeft zij niet gevolgd, maar zij haalde wel een diploma als sociaal-pedagogisch werker. Guy en Barbara de Kort namen een nanny in huis, toen zij voor hun werk in Engeland woonden. Daar was de wachtlijst voor een crèche enorm.

'Het was een tijdelijke oplossing, maar die beviel zo goed dat we de crèche uiteindelijk hebben afgezegd', vertelt Barbara de Kort, afdelingshoofd bij Unilever en moeder van Tamara en Dimitri.

Vooral tweeverdieners die voor hun werk vaak in het buitenland zitten en lange werkdagen maken, hebben behoefte aan flexibele opvang. Naast een au-pair, gouvernante of zelf geregelde oppas kunnen zij kiezen voor een nanny. 'Wendy is er als wij 's ochtends de deur uitgaan. Als we overwerken of in het buitenland zitten, blijft ze gewoon langer', aldus Guy de Kort die een commerciële functie bij Shell bekleedt.

Terug in Nederland kreeg familie De Kort nanny Wendy via het kinderopvangbureau 'Need a Nanny'. Deze nanny's hebben echter alleen een mbo-diploma sociaal-pedagogisch werk (spw). Omdat in Nederland een als nanny geschoolde oppas niet te krijgen is, besloot Constance Jacobson een nanny-opleiding op te zetten. Met Europese subsidie en geld van de gemeente Den Haag begint 1 februari het pilot-project aan het ID-college in Den Haag. Als het project slaagt, gaat de opleiding in september van start.

Samen met de Engelse nanny Melanie Smith bepaalt Jacobson wat voor lesstof wordt aangeboden. Met de ervaring die zij als ouder én nanny samen hebben, gaan ze de studenten voorbereiden op realistische werksituaties. Vakken zijn verzorging, ontwikkelingspsychologie, voeding en early learning , waarbij de nanny's leren hoe ze talent bij kinderen kunnen 'kietelen'.

Tijdens een voorlichtingsavond in Zoetermeer, waarbij vooral medewerkers en directeuren van kinderdagverblijven komen opdagen, schetst Jacobson een voor de aanwezigen bekend voorbeeld van een lastige situatie.

Jacobson: 'De kinderen spelen in de zandbak, de nanny zit met een kop thee in het zonnetje. Moeder komt gehaast thuis om zich om te kleden en is stinkend jaloers. Wat doe je in zo'n situatie? Ander voorbeeld. Moeder komt thuis en het kind rent erop af. Het struikelt en komt huilend bij de nanny. Lastig.'

Omdat er een hechte band tussen de kinderen en de nanny is - ze haalt ze uit bed, doucht ze, geeft ze te eten en speelt met ze - is het volgens Jacobson belangrijk dat duidelijk blijft wie de moeder is. 'Hier gaan we dan ook erg op hameren tijdens de opleiding. Het zijn niet jóúw kinderen. De nanny functioneert als derde ouder binnen een gezin.'

Nanny Melanie had vooral moeite met het moment dat ze een gezin verliet. 'Je ziet ze nooit weer. Dat is moeilijk, na al die jaren dat je dag in dag uit voor ze hebt gezorgd.'

Kritiek valt te verwachten van de huidige kinderopvangcentra, omdat er met de komst van geschoolde nanny's een nieuwe concurrent op de markt komt. Enigszins sceptisch zijn de vragen op de voorlichtingsavond dan ook wel. Of de nanny alle maaltijden klaar moet maken. En het huis stofzuigen. De was doen.

Inge Vermeulen en Trees van Meerten van het kindercentrum De Schaapskooi in Gouda vragen zich vooral af of het niet saai voor de nanny's zal zijn. Zelf werken ze met leidsters aan huis, en die geven aan het zonder collega's soms wat saai te vinden.

Overtuigd dat de komst van echte nanny's een gat in de markt is, zijn de dames van het kindercentrum wel. 'Het gaat absoluut werken. Wij begonnen ooit met twee leidsters aan huis, nu zijn dat er veertig. Ouders willen de opvang zo dicht mogelijk bij huis hebben.'

Ook Miranda van Beusekom, oprichtster van 'Need a Nanny', is positief over de opleiding. 'Er is behoefte aan goed opgeleide mensen. Alleen een spw-diploma is niet genoeg om thuis en zelfstandig te kunnen werken. Ik raad het mijn nanny's dan ook zeker aan om de opleiding te overwegen.'

Waarom de opleiding een succes moet gaan worden? Jacobson: 'Een nanny heeft meer kennis dan een gewone oppas, maar biedt meer maatwerk dan een kinderopvang. Jouw kind krijgt alle aandacht van een geschoolde oppas.' Een nanny kost volgens Jacobson hetzelfde als 2,5 kind in een kinderdagverblijf. Door de nieuwe wet Kinderopvang, die sinds 1 januari 2005 geldt, moeten ouders nu zelf de opvang regelen en een groter deel zelf betalen. 'Waarom zouden ze dan niet voor een nanny kiezen?'