Heidebekalking

Naar aanleiding van het proefschrift van Leon van den Berg verscheen er een aardig artikeltje over de aanpak van vergraste heideterreinen (W&O, 14 jan). Het probleem van de zware deposities van zwavel en stikstof was bekend. Het is verheugend te horen dat die deposities flink zijn teruggelopen. Nu de oorzaak van de vergrassing deels is weggenomen kan men aan het herstel van de oude situatie – de heidevegetatie – gaan werken. Plaggen en heide-verjonging laten plaatsvinden is de gangbare methode, eventueel zelfs de bovenste laag van de bodem helemaal afvoeren. Daarmee wordt dan de voedselrijke laag verwijderd en kan de kenmerkende vegetatie van heideterreinen weer regenereren.

Als extra redmiddel wordt nu bekalking gepropageerd. De chemische kant van het verhaal zal wel kloppen. Toch wordt bij deze oplossing te veel gestuurd in de richting van een herstel van de vegetatie alleen. De vegetatie is echter slechts een onderdeel van de leefgemeenschap van heiden. Minstens zo belangrijk, in mijn gevoel zelfs belangrijker, is de fauna van dit bijzondere biotoop, met name de bodemfauna en de fauna van terrestrische ongewervelde dieren. En het is maar de vraag of die zo van bekalking gecharmeerd zullen zijn. Heideterreinen worden juist gekenmerkt door hun voedsel- en kalkarme bodem en de typische fauna van dit biotoop is aangepast aan die omstandigheden. Er zijn meestal nog wel restanten van de oorspronkelijk fauna over en die moeten zeker niet nu de genadeslag krijgen door een ongewenste lading kalk in hun leefomgeving.

Een goede strategie zou kunnen zijn het bodemprobleem op kleine stukken met kalk aan te pakken en organismen de kans te geven op de andere stukken te overleven. Wanneer later de bekalkte delen weer min of meer normaal zijn geworden kunnen de dieren dan eventueel naar de verbeterde plekken migreren. De heide mag landschappelijk heel fraai zijn, de waarde van dit soort biotoop zit hem toch vooral in de specifieke fauna en de flora van mossen en korstmossen.

    • P.J. van Helsdingen Oegstgeest