Goedgekeurd gifwater

Honderden Bengalen met een slechte gezondheid door arsenicumvergiftiging willen schadevergoeding van de Britse regering, maar de vraag is of ze ooit een penny krijgen. De vergiftigde inwoners van Bangladesh dronken met arsenicum verontreinigd putwater dat was gekeurd door de Britse overheidsorganisatie British Geological Survey, onderdeel van de Natural Environment Research Council (NERC).

Gekeurd, dus goedgekeurd als drinkwater, zegt de Britse advocaat van de bengalen. Nee, werpt de NERC alle verantwoordelijkheid van zich, we hebben het water geanalyseerd om de toxiciteit van grondwater te meten. In de testrapporten staat heel duidelijk waarop we hebben getest en arsenicum staat daar niet bij. Het was geen drinkwatertest, de analyse was hoogstens voor landbouwgebruik.

Wat is er eenvoudiger dan de zaak door de rechter te laten beslissen. Maar Britse rechters hebben tot nu toe geweigerd om het conflict als 'zaak' te accepteren. En van de aangevoerde argumenten tegen was dat het de Britse belastingbetaler wel heel veel geld zou gaan kosten, mocht de NERC worden veroordeeld. De Bengalen en hun vertegenwoordigers in Groot-Brittannië wachten nu op een hoorzitting voor het House of Lords dat moet beoordelen of het een staatsbelang betreft. De hoorzitting zou oorspronkelijk in januari plaatsvinden, maar is uitgesteld naar mei.

In Bangladesh zijn sinds 1992 miljoenen mensen blootgesteld aan met arsenicum vergiftigd drinkwater. Het water kwam uit putten die door hulporganisaties zijn geslagen. De putten moesten de Bengalen voorzien van schoon drinkwater. Bij het drinken en huishoudelijk gebruik van vervuild oppervlaktewater liggen cholera, virale diarreeverwekkers en andere infectieziekten voortdurend op de loer. Daar moest een einde aan komen. Maar het leidde tot de grootste massavergiftiging van het afgelopen decennium.

De NERC-rapporten zijn gebruikt omdat het de overheid van Bangladesh ontbrak aan de mogelijkheden en middelen om zelf wateranalyses uit te voeren. De overheid heeft op de NERC-rapporten vertrouwd. Ze zijn gebruikt om het water uit de geslagen putten veilig te verklaren, zegt de advocaat in The Lancet (21 jan). Daar maakt hij het onderwerp ook beladen: 'als dit in Groot-Brittannië met Britten zou zijn gebeurd, zou de NERC ongetwijfeld de schuld krijgen.'

    • Wim Köhler