Arcelor belde Mittal steeds maar niet terug

's Werelds grootste staalconcern Mittal Steel verraste gisteren de financiële wereld én de staalindustrie met een vijandig overnamebod op de mondiale nummer twee, Arcelor.

Een arbeider van een staalfabriekvan Arcelor in het Franse Hayange, één van de drie landen waar Arcelor productievestigingen heeft. (Foto AFP) (FILES) Picture taken 10 December 2004 shows a steel worker at the blast furnaces of Sollac Lorraine, an Arcelor's subsidiary in Hayange, France. The European steel giant Arcelor said on Wednesday 23 November 2005 that it planned a hostile bid of 3.2 billion euros (3.8-billion-dollars) for Canadian steelmaker Dofasco to develop its position in steel for the auto industry. AFP PHOTO FILES/JEAN-CHRISTOPHE VERHAEGEN AFP

Voor de buitenwereld kwam het bod van Mittal Steel op het Luxemburgse staalconcern Arcelor volkomen onverwacht. Voor Guy Dollé niet. De Franse bestuursvoorzitter van de op één na grootste staalproducent ter wereld had op 14 januari een 'oriënterend gesprek' met Lakshmi N. Mittal, grootaandeelhouder en bestuursvoorzitter van 's werelds grootste staalconcern.

Mittal had in dat gesprek direct zijn overnamebod op tafel gelegd. Dollé reageerde afwijzend. Mittal heeft sindsdien nog een paar keer geprobeerd contact te leggen met Dollé, maar die zat in Toronto om de overname van de Canadese staalproducent Dofasco af te wikkelen. Een tweede afspraak met Mittal werd afgezegd en telefoontjes werden steeds niet beantwoord. 'Daarna hebben we ons bod maar gewoon uitgebracht', aldus een laconieke Mittal gisteren op een persconferentie in Londen, waar hij zijn bod toelichtte.

Mittal benadrukte dat het om een vriendelijke overnamepoging gaan. Hij stelt een 'fusie tussen gelijken' voor, die bovendien in het belang is van beide bedrijven. 'We hebben veel respect voor het management van Arcelor', onderstreepte Mittal. 'We concurreren nauwelijks met elkaar, we vullen elkaar eerder aan.'

Arcelor liet er gisteren in een korte schriftelijke verklaring echter geen misverstand over bestaan: 'Wij benadrukken het vijandige karakter van deze stap.' Arcelor ontkent ook met Mittal over een fusie of overname gesproken te hebben.

Het is ook wel even wennen voor het uit de grote, maar vooral trotse nationale staalindustrieën van Frankrijk, België en Spanje voortgekomen concern. Bij de vorming van Arcelor in 2002 - een fusie van het Franse Usinor, het Luxemburgse Arbed en het Spaanse Aceralia - werd het concern in één klap de grootste staalproducent ter wereld, met een ongekende omvang. Niets leek de comfortabele positie van het bedrijf in de weg te staan.

Vanaf 2003 begon Mittal, tot dan toe vooral actief op het gebied van laagwaardig bouwstaal en op afgelegen plaatsen, zoals Trinidad en Kazachstan, in een sneltreinvaart geprivatiseerde staalbedrijven in Oost-Europa op te kopen - bedrijven waar Arcelor en andere Europese staalproducenten zoals Corus en ThyssenKrupp nooit veel belangstelling voor hadden gehad, omdat ze technisch achter liepen. Maar Mittal slaagde erin bij deze bedrijven kostenbesparingen en schaalvergroting door te voeren en goedkope bulkproducten te vervangen door hoogwaardiger staal, waardoor ze - ook geholpen door het gunstige tij op de staalmarkt - plotseling veranderden in winstmachines.

Hetzelfde trucje had Mittal al bij een aantal andere tot dan toe noodlijdende staalbedrijven uitgehaald, wat zo veel kasstroom genereerde dat hij vrijwel alle overnames met een combinatie van aandelen en contanten kon betalen, zonder daarbij een groot beroep op banken te hoeven doen. Ongekend voor een kapitaalintensieve sector als de staalindustrie.

En als Mittal meer geld nodig had, haalde hij dat op op de beurs in Amsterdam, waar Mittal al sinds jaar en dag een notering heeft. Van alle aandelen van Mittal Steel wordt overigens maar 11,4 procent op de beurs verhandeld, de rest is in handen van Mittal zelf en zijn familieleden.

Ook als de overname van Arcelor, die Mittal deels in aandelen wil betalen, slaagt, houdt hij een meerderheidsbelang van 51 procent in de nieuwe combinatie. Mittal heeft nog niet besloten of hij de beursnoteringen van Arcelor in Parijs, Brussel, Madrid en Luxemburg wil aanhouden.

Beleggers reageerden gisteren enthousiast op het bod van Mittal. Het aandeel Arcelor steeg met 28 procent tot 28,54 euro, het aandeel Mittal met 6 procent tot 27,63. Ook andere staalfondsen profiteerden: Corus steeg met 15 procent tot 1,15 euro, ThyssenKrupp met 7 procent tot 21,94. Analisten verwachten dat de overnamestrijd tussen Mittal en Arcelor de voorbode is voor meer fusies en overnames in de staalindustrie.

Volgens Mittal zijn die ook nodig, zo benadrukte hij gisteren in Londen. Hij vindt de staalindustrie nog te versnipperd. De toekomst is in zijn ogen aan een beperkt aantal spelers die meer dan 100 miljoen staal produceren. Arcelor en Mittal komen samen op 115 miljoen ton, de nummer drie (het Japanse Nippon Steel) komt niet verder dan 32 miljoen ton.

Voor het management van Arcelor is het een voorrecht om voor zo'n groot concern te mogen werken, vindt Mittal. Meer dan eens onderstreepte hij gisteren een synergiewinst van een miljard dollar te verwachten van de 'fusie'. In visie en strategie lopen Mittal en Arcelor volkomen parallel, stelde Mittal. Hij herinnerde eraan dat journalisten onlangs op een staalcongres, waar hij en Dollé beide spraken, na afloop hadden geconstateerd dat hun toespraken als twee druppels water op elkaar leken. 'Dit is een win-win voorstel', bevestigde Mittals zoon Aditya, die financieel bestuurder van het staalconcern is. Niet alleen voor de bedrijven maar ook voor de aandeelhouders. 'Ze zullen deelnemen in het sterkste staalconcern ter wereld', aldus Mittal senior. 'Wij hebben inmiddels bewezen dat wij zo'n steeds groter concern kunnen besturen.'

Een nieuwe naam voor het concern hadden beiden nog niet in gedachten, zeiden ze gisteren. Ze overwegen het hoofdkwartier van het nieuwe bedrijf in Luxemburg - de standplaats van Arcelor - te vestigen, als daar niet te veel juridische en fiscale haken en ogen aan zitten. Nu staat het hoofdkantoor van Mittal nog in Rotterdam, maar wordt het bedrijf geleid vanuit Londen, waar Mittal ook woont.

Inmiddels behoort Lakshmi Nivas Mittal (55), die is genoemd naar de Hindoestaanse god voor voorspoed en rijkdom, tot de rijkste mannen ter wereld. Zijn huis in Londen kostte 100 miljoen euro en is het duurste in Groot-Brittannië. Volgens het Amerikaanse zakenblad Forbes is Mittal goed voor 25 miljard dollar (21 miljard euro) en zijn alleen Bill Gates (46,5 miljard) en Warren Buffett (44 miljard) rijker. Mittal werd geboren in een dorpje zonder elektriciteit in India en begon zijn werkzame leven in het staalbedrijfje van zijn vader in Calcutta. In 1975 begon hij voor zichzelf in Indonesië, in de jaren daarna breidde hij uit naar Trinidad, Kazachstan en Mexico.

Lange tijd investeerde Mittal alleen in opkomende markten, maar vorig jaar nam hij de Amerikaanse International Steel Group - zelf ook het product van een reeks overnames - over. Daarmee werd hij niet alleen de grootste staalproducent van de VS, maar ook van de wereld, een positie die Arcelor tot dan toe in nam.

Wat zou u ervan vinden als Arcelor een tegenbod zou doen op uw concern, werd Mittal gisteren op de persconferentie nog gevraagd. 'Ik denk niet dat die situatie zich zal voordoen', antwoordde Mittal met een brede glimlach op zijn gezicht.

Breaking Views: pagina 31

Rectificatie / Gerectificeerd

In het fotobijschrift bij het artikel Arcelor belde Mittal steeds maar niet terug (28 januari, pagina 23) staat dat Arcelor fabrieken in drie landen heeft. Het concern is ontstaan door fusie van Franse, Luxemburgse en Spaanse staalbedrijven, maar het heeft fabrieken in ruim zestig landen.

    • jochen van Barschotfloris van Straaten