Zeg het met vasopressine

Het staat er allemaal in, in De liefde. En waar de hartstocht vandaan komt van de jonge Duitse wetenschapsjournalist Bas Kast. Alle bekende en minder bekende psychologische, biologische en neurofysiologische onderzoekjes over de liefde.

Dat mensen meer geneigd zijn om verliefd op iemand te worden als hun hart toevallig toch al sneller aan het kloppen was om iets anders (doordat ze diegene bijvoorbeeld op een smalle wankele brug over een ravijn ontmoeten). Dat mensen die elkaar leuk vinden, tijdens een gesprek elkaars lichaamshouding steeds meer overnemen. Dat mannen geïnteresseerd zijn in zeer vrouwelijk ogende vrouwen (symmetrisch gezicht, grote ogen, volle lippen) in de vruchtbare leeftijd. Dat vrouwen zich in de vruchtbare dagen vlak voor hun eisprong ineens laten charmeren door de promiscue macho's die ze anders links laten liggen, en dat ze dan vaak met zo'n testosteronbom vreemdgaan. Dat mensen letterlijk kunnen ruiken welke partner genetisch gezien het best bij hen past.

Dat relaties het best werken als de partners veel op elkaar lijken. Dat de prairiewoelmuis een monogaam leven leidt dankzij een hersenspoeling met de hormonen oxytocine en vasopressine. Dat verliefdheid en jaloezie op chemisch niveau overeenkomsten vertonen met verslavingen en dwangneurosen. Dat mannen erg jaloers zijn als hun vrouw seks heeft met een ander, terwijl vrouwen het, als ze moeten kiezen, erger vinden als hun man een diepe emotionele band met een concurrente heeft opgebouwd. Dat mensen verschillen in liefdesstijl, in de mate waarin ze een partner willen toelaten in hun leven. Dat gewenning in lange relaties kan leiden tot onverschilligheid en wederzijds irritante gedragspatronen.

Het boek is mooi opgebouwd: het begint bij het moment dat mensen zich voor het eerst tot elkaar aangetrokken voelen, en hoe dat werkt in hoofd en lijf, en het eindigt bij de manieren waarop mensen met elkaar omgaan in sleetse en spannende huwelijken.

Het is allemaal interessant onderzoek en daarom leuk om te lezen. Het is alleen jammer dat de flow die waarschijnlijk wel in de originele tekst zat, in de vertaling verloren is gegaan. Je kunt regelmatig zien dat Kast zijn best heeft gedaan om de boel prettig op te schrijven, soms overdrijft hij dat zelfs en wordt hij flauw, maar de stijl blijft in het Nederlands houterig.

En het is natuurlijk jammer dat de 'liefdesformule' die Kast ons aan het eind van het boek geeft (de kenmerken van een goede relatie), niet garandeert dat ook werkt. Zo'n formule is natuurlijk ook maar wetenschap. Maar zelfs dat staat in dit boek.

Bas Kast is a.s. zondag te gast in het VPRO- prgramma 'Boeken Etcetera' (Ned. 3, 13u)

    • Ellen de Bruin