Rusland schrikt van exces

Een dronken sergeant bond hem bij wijze van nieuwjaarsviering veel te strak op een stoel vast en sloeg drie uur lang op hem in. De artsen van zijn barak stuurden hem pas naar het ziekenhuis toen hij stervende was. Zijn door gangreen aangevreten benen en genitaliën werden daar geamputeerd, gisteren ook een vinger van zijn rechterhand.

Rusland is woedend over het lot van de 19-jarige soldaat Andrej Sitsjov, die in het ziekenhuis in de Siberische stad Tsjelabinsk voor zijn leven vecht. Sitsjov is het jongste slachtoffer van dedovstsjina, het systematisch treiteren van rekruten ('spoken'), door ouderen ('grootvadertjes'). Die praktijk leidt jaarlijks tot moorden, zelfmoorden, zware verwondingen en massale desertie.

Minister van Defensie Sergej Ivanov verergerde het schandaal door woensdag luchtig te verklaren: 'Er is niet veel aan de hand, anders hadden ze me dat wel verteld.' Toen hij besefte dat de zaak een schandaal werd, beval hij het hoofd van de generale staf de zaak te onderzoeken. Het Tankinstituut van Tsjelabinsk gaat dicht, belooft het leger nu. Het journaal deed gisteren verslag, maar verzweeg de amputaties.

Zes dienstplichtigen zijn aangehouden, onder wie de sergeant die de soldaat langdurig sloeg en hem daarna veel te strak vastgebonden een nacht lang op de stoel achterliet. Het onderzoek strekt zich ook uit naar de artsen die Sitsjov niet naar het ziekenhuis brachten en de officieren, die zich zelden lieten zien in de barakken.

Loedmilla Zintsjenko, hoofd van het Comité Soldatenmoeders Tsjelabinsk, zegt dat het Tankinstituut onder de vorige commandant juist een goede naam had. Haar organisatie is het enige toevluchtsoord voor dienstplichtigen. 'Als deserteurs bij ons aanklopten, stuurden wij ze vaak naar dit instituut om hun opleiding af te maken. Dat ging prima. Zijn opvolger toont nu opeens energie, nu de poort van zijn kazerne door de pers wordt belegerd.' Zintsjenko meent dat alles staat en valt met oplettende officieren.

In juni vorig jaar raakte de militaire aanklager Savenkov in conflict met minister van Defensie Ivanov, die de schade van de treitercultuur zou goedpraten. Savenkov meldde dat in één doorsnee week 46 dienstplichtigen omkwamen door moord, zelfmoord en ongelukken. Ivanov, nu vice-premier en een kroonprins van Poetin, beloofde een website te openen met statistieken over doden en gewonden in vredestijd. Daar is niets meer van vernomen.