In bed de wereld rond

Sommmige radioluisteraars zien elke zondagmorgen uit naar een preek, waarmee veel golflengtes dan rijk bedeeld zijn. Voor anderen - uw recensent incluis - vormt echter rond dat tijdstip het programma From Our Own Correspondent van de BBC World Service de opperste bron van vreugde.

Het BBC-gebouw in Londen Foto Carl de Souza / AP A general view taken 07 November 2004 shows the British Broadcasting Corporation (BBC) building in London. The BBC said 07 December 2004 it would eliminate 2,900 jobs, or more than 10 percent of its workforce, as part of a cost-saving "transformation" of the world's biggest and best-known public broadcaster. Most of the positions would be cut from administrative departments, with the savings to be redirected into programming, said BBC Director-General Mark Thompson. AFP PHOTO/CARL DE SOUZA AFP

In het programma, dat dit jaar vijftig jaar bestaat, bieden enkele van de schier eindeloze reeks BBC-correspondenten uit alle hoeken van de wereld een wat persoonlijker kijk op het nieuws en de ontwikkelingen in het land of het gebied waar ze zijn gevestigd.

Voor veel correspondenten is het een verademing voor FOOC te werken. Ze krijgen vaak wel tien minuten per item, een ongekende weelde in een tijdperk waarin ingewikkelde gebeurtenissen soms worden afgedaan in minder dan een minuut. Het programma, dat ook nog elders in de week wordt uitgezonden, levert dan ook dikwijls pareltjes op van een jaloers makende kwaliteit.

Het jubileum was voor de BBC aanleiding een selectie van de duizenden bijdragen uit de afgelopen decennia in boekvorm te publiceren. De nadruk ligt op meer recente stukken maar ook uit de vroege jaren zijn er gedenkwaardige reportages in de bundel opgenomen.

In ruim 300 pagina's krijgt de lezer een opwindende wereldreis in 105 etappes voorgeschoteld. Hij doorkruist alle werelddelen en mag zijn tanden nu eens in vrolijke, dan weer in ontroerende of zelfs hevig deprimerende reportages zetten. En hoewel er ook minder meeslepende bijdragen tussen zitten, soms juist van (voormalige) coryfeeën van de BBC-televisie, zoals Gavin Esler en Martin Bell, hebben ze bijna alle gemeen dat ze het inzicht in een vreemde samenleving helpen vergroten.

Het is moeilijk in dit korte bestek een representatieve greep uit het geheel te doen. Tot mijn favorieten behoort het hartverscheurende verhaal uit 1996 van Diana Goodman over een Russisch weeshuis, waar jonge kinderen op een ijskoude zaal lagen. Dit laatste mede omdat de directrice hulp van gulle gevers gewoon achterover drukte. Veel kinderen kregen er nimmer bezoek, laat staan enige liefde. Apathisch lagen velen voor zich uit te staren, bij voorbaat al kansloos in een harde wereld.

Prachtig is ook het verhaal van Tim Butcher, die vorig jaar in de voetsporen van Henry Morton Stanley langs de Congo-rivier trok, vergezeld van zijn gids, een pygmee. De vraag is wiens reis gevaarlijker was, die van Stanley in de 19de eeuw of die van Butcher ruim 100 jaar later? Misschien wel die van Butcher, een treurig bewijs voor de totale ontwrichting waaraan dit deel van Afrika ten prooi is gevallen.

Maar ook de bijdrage over de immer breiende vrouwen van Peru of de modieuze jasjes die honden van rijke mensen op Manhattan aangegord krijgen bij koud winterweer zijn mooi. En het verhaal van Jackie Rowland in Belgrado mag u eigenlijk ook niet missen, die kort voor de Servische omwenteling bij vrienden onderdook nadat ze door het bewind van Milosevic was bevolen het land te verlaten. Kortom een ideaal boek voor op het nachtkastje om elke avond voor het slapengaan even tien minuten ter hand te nemen. Lang leve de BBC!

Kate Adie: From Our Own Correspondent. Celebration of Fifty Years of the BBC Radio Programme. Profile Books, 335 blz. euro 28,50

    • Floris van Straaten