Daken beklimmen

Als je binnenkomt bij galerie Upstream, zie je meteen het grote, gefiguurzaagde silhouet van een mensenmassa met een wapperende zwarte vlag aan top. Die vlag wappert echt. Weersta de verleiding om uit te zoeken hoe dat kan (een ventilatortje), maar kijk naar wat er op het kleine tv-toestel achter je te zien is.

Jeroen Jongeleen: 'hyperactive citizens' (Video)

Weer een zwarte vlag, en deze keer wappert hij in de verte op het dak van Post Amsterdam CS, het gebouw schuin tegenover de galerie, waar nu tijdelijk het Stedelijk Museum is gehuisvest. Een uitgezaagde man staat in strijdbare houding de vlag hoog te houden. Achter de tv filmt een cameraatje het uitzicht live.

Dat was althans de bedoeling, legt galeriehouder Nieck de Bruijn uit. Maar het videocameraatje kon na anderhalf uur uit. Zo lang duurde het voor Jeroen Jongeleen (1969) van het dak werd gestuurd. Hij wil ingrijpen in de werkelijkheid en soms staat de werkelijkheid dat niet toe. Ook de stickers en transfers die hij - onder de naam Influenza - aanbrengt in de publieke ruimte verdwijnen na een tijdje. Zijn ingrepen zijn vaak origineel en het planten van een zwarte vlag op het dak van het Stedelijk lijkt me een keurige verzetsdaad.

Vanuit de kelder van de galerie klinken bonkige geluiden. Daar draait een diaserie over de kunstenaar en zijn maten in actie. Ze hangen aan regenpijpen, klimmen over hekken, sluipen over steigers en balanceren aan gevels. Waarom ze dat doen, krijg je niet te zien. Maar Jongeleen doet het zo te zien wel overal: van Amsterdam tot Italië. Volgens de galeriehouder gaat het niet altijd om kunst of een ander spoor achter te laten. Soms telt alleen het geweest zijn.

Voor de expositie deed Jongeleen verder wat ingrepen op de muren van de galerie die nogal flauw zijn. Zoals een streep uit een spuitbus die eindigt met de woorden 'Influenza / pointless oneliner'. Het suggereert diepzinnigheid.

Dan is er nog dat drie meter hoge beeld hyperactive citizens / bunch of guys theories dat de galerieruimte domineert. Voor diverse musea maakte Jongeleen al vergelijkbare silhouetten, ook zwart geverfd en beschreven met krijt. Deze keer staat er een tekst op van de Amerikaanse psychiater Marc Sageman die voor de CIA heeft gewerkt. Het gaat over hoe terreurcellen zich spontaan kunnen vormen uit andere sociale verbanden en met name uit groepjes vrienden.

Een mooi beeld, een half mislukte video, en een heleboel dia's. Dat gedoe met vlaggen en verwijzingen naar de politiek heeft iemand als Marc Bijl toch beter uitgewerkt. Straatkunst kan ook te subtiel zijn en verdwijnt dan uit je gedachten.

Jeroen Jongeleen: Influenza etc. In Upstream Gallery, Amsterdam. T/m 4/3.

    • Dirk Limburg