Strakke verhalen van Groenendijk

Cabaretprogramma's beginnen zelden met een monoloog van Kniertje uit Herman Heijermans toneelstuk Op hoop van zegen. Richard Groenendijk doet dat wel, waarna hij vertelt hoe hij twintig jaar geleden vergeefs een figurantenrolletje probeerde te bemachtigen toen het stuk verfilmd werd in het Zeeuwse dorp van zijn jeugd. Ook toen leed hij dus al, zoals hij het zelf uitdrukt, aan 'de ziekte van Aandacht'. Het is een mooi begin voor De adem van de nachtchinees, zijn vijfde soloprogramma in minder dan tien jaar - en ongetwijfeld zijn beste.

Tot dusver riep Richard Groenendijk bij mij vooral gemengde gevoelens op. Het was alsof hij er nooit helemaal in slaagde een vorm te vinden waarin zijn onmiskenbare podiumtalenten goed tot hun recht kwamen. Hij wist rake typeringen en authentieke ernst steeds weer af te wisselen met koketterie, behaagziek zelfbeklag en met showy nummers die vooral een verdwaalde indruk maakten.

Maar in dit programma heeft die onevenwichtigheid plaatsgemaakt voor een strak gestileerde opeenvolging van verhalen waarin hij, zo te zien, veel dichter bij zichzelf blijft. In beeldende bewoordingen vertelt hij over nachtelijke benzinestations, over zijn verblijf van een paar uur in een politiecel wegens belediging van een agent, over een rampzalig verlopen auditie voor de musical 42nd Street en over de nachtchinees uit de titel die hij tot een ware microkosmos maakt. En bovendien bouwt hij die verhalen zo spannend op dat zelfs zijn overdadige gestiek in sommige scènes nauwelijks meer stoort.

Mede door zijn alerte reacties op wat het publiek soms terugzegt, een malicieus gespeelde dame die zich beklaagt over haar overlijden, een gaaf liedje en de doordachte opbouw, is De adem van de nachtchinees eindelijk een programma dat Richard Groenendijk op zijn best laat zien. Tot en met de finale, die al even verrassend is als het begin.

Voorstelling: De adem van de nachtchinees, door Richard Groenendijk. Regie: Dennis van Galen. Gezien: 25/1 in De Meerse, Hoofddorp. Tournee t/m 20 mei. Inl. 020-6718298, www.finkers.nl

    • Henk van Gelder